خلاصه کلی
تحولات دیپلماتیک و مذاکرات هستهای
نشست وزیران خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا با تمرکز بر بحرانهای اقتصادی، امنیت انرژی و کشتیرانی آغاز شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، بر ضرورت مقابله با تهدیدهای نظم اقتصادی جهانی تأکید کرد. در حاشیه این نشست، وزیر خارجه آلمان از اجماع اکثریت اعضا برای بازگشت جمهوری اسلامی به میز مذاکره خبر داد. همزمان، گزارشها از تحرکات دیپلماتیک جدی میان واشینگتن و تهران حکایت دارد. جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، در نامهای به محسن رضایی آمادگی واشینگتن برای مذاکره هستهای با اولویت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی را اعلام کرده است. در همین راستا، میانجیهای قطری با هماهنگی واشینگتن وارد تهران شدهاند تا درباره دسترسی بازرسان به تأسیسات هستهای در ازای آزادسازی بخشی از داراییهای مسدود شده گفتوگو کنند. دونالد ترامپ نیز با تأکید بر اینکه جنگ بهزودی پایان مییابد، تصریح کرد که توافق باید شامل تضمین قطعی برای عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای باشد.
بحران اقتصادی و بازار انرژی
گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت بحرانی تورم در کشور خبر میدهد. نرخ تورم نقطهبهنقطه در مهرماه به ۸۸.۷ درصد رسیده و هشت استان تورم بالای ۱۰۰ درصد را تجربه میکنند. هرمزگان با ۱۱۳.۷ درصد بالاترین و تهران با ۷۲.۹ درصد پایینترین نرخ تورم را داشتهاند. همزمان در بازارهای جهانی، بهای نفت خام برنت با ۲.۵ درصد افزایش به ۱۱۸ دلار در هر بشکه رسید. این صعود ناشی از تشدید تنشها در خاورمیانه و هشدار بانک جهانی درباره احتمال رسیدن قیمت انرژی به بالاترین سطح در چهار سال اخیر است.
تنشهای نظامی و امنیت دریایی
منطقه خلیج فارس و دریای عمان شاهد حوادث دریایی جدیدی بود. نیروی دریایی سپاه از متوقف شدن دو نفتکش در تنگه هرمز به دلیل آنچه عبور از مسیرهای غیرمجاز و خاموش کردن سامانههای ناوبری خوانده، خبر داد. در حادثهای دیگر، نیروی دریایی عمان ۲۵ خدمه یک کشتی تجاری با پرچم کومور را که پس از حمله در نزدیکی سواحل مسندم دچار آتشسوزی شده بود، نجات داد. در سطح منطقهای، نخستوزیر کانادا در بیانیهای مشترک با امارات، از ادعای مالکیت این کشور بر جزایر سهگانه حمایت کرد و خواهان پایان اشغال این جزایر شد.
سیاست داخلی و مواضع مقامهای حکومتی
در داخل ایران، برخی نمایندگان مجلس خواستار تغییر دکترین هستهای و خروج از معاهده انپیتی شدهاند. علیرضا سلیمی مدعی شد که طرح خروج از این معاهده روی میز مجلس است. در همین حال، محمدجواد لاریجانی در واکنشی تند به اظهارات ترامپ، ساخت بمب اتم را برای ایران تشبیه به اسباببازی کرد. از سوی دیگر، حشمتالله فلاحتپیشه رفتوآمد میانجیها را نشانه قطعی شدن جنگ دانست. در تحولی دیگر، محسن رضایی از دیدار با مجتبی خامنهای خبر داد؛ این در حالی است که از زمان آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴، هیچ تصویر یا پیام جدیدی از رهبر جمهوری اسلامی منتشر نشده است.
وضعیت حقوق بشر و محدودیتهای اجتماعی
فشار بر شهروندان و فعالان مدنی همچنان ادامه دارد. شهاب زهدی، از بازداشتشدگان اعتراضات سال گذشته، برای دومین بار به اعدام محکوم شد. در مازندران، حکم حبس و جریمه سنگین نویان حجازی، شهروند بهائی، قطعی شد. همچنین گزارشهای تکاندهندهای از خودکشی یک معلم در علیآباد پس از بازداشت دخترش در یک جشن تولد منتشر شده است. در تهران نیز دادستان دستور مسدودسازی صفحات تورهای گردشگری و برخورد با هنجارشکنی در اماکن عمومی را صادر کرد.
منازعات بینالمللی
در جنگ اوکراین، حملات پهپادی به زیرساختهای غیرنظامی روسیه ادامه یافت و پالایشگاه نفت نووکویبیشفسک در منطقه سامارا هدف قرار گرفت که منجر به کشته شدن دو نفر شد. در کرانه باختری، نیروهای اسرائیلی خانههای فلسطینیان متهم به حمله اخیر در الخلیل را منفجر کردند. همزمان، صدراعظم آلمان در سئول بر لزوم حل دیپلماتیک مناقشات و پایان سریع جنگ تأکید کرد.