خلاصه کلی
دیپلماسی منطقهای و مواضع ایران
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در تهران با سفیر حوثیها دیدار و از دفاع این گروه از فلسطین و «مبارزه افتخارآمیز با اسرائیل» تمجید کرد. این دیدار پس از نشست چهارجانبهای با حضور نمایندگان ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی در تهران برگزار شد که به گفته رضایی، هدف آن ایجاد ترتیبات امنیتی منطقهای و مقابله با دخالت قدرتهای فرامنطقهای است. در همین زمینه، بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، پیشنهاد یک پیمان منع تجاوز میان هشت کشور حوزه خلیج فارس، از جمله ایران، را مطرح کرد و بر ضرورت مشارکت ایران برای امنیت پایدار منطقه تأکید نمود. وی از رایزنی با تهران برای بازگرداندن کشتیرانی به تنگه هرمز خبر داد اما اجرایی شدن آن را به مصالحه ایران و آمریکا منوط دانست. بحرین با این پیشنهاد مخالفت کرده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت ایران، در دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در مسکو، اقدامات یکجانبه آمریکا را دلیلی برای تقویت چندجانبهگرایی و همکاری کشورهای تحت تحریم خواند و بر توانایی کشورهای منطقه برای حل اختلافات بدون اتکا به آمریکا تأکید کرد. پوتین نیز آمادگی روسیه برای کمک به حل وضعیت خاورمیانه را اعلام کرد. پزشکیان همچنین با امیر قطر دیدار کرده و بر گسترش روابط تأکید نمود. مدیر ارتباطات وزارت خارجه قطر نیز از ایران خواست تا برای موفقیت میانجیگریها حسن نیت نشان دهد، تهدید علیه کشورهای عربی را متوقف و تنگه هرمز را بازگشایی کند. نیویورکتایمز گزارش داده که قطر در حال تدوین طرحی برای توافق پنجروزه بین ایران و آمریکا است که شامل بازگشایی تنگه هرمز، رفع محاصره بنادر ایران و امتیاز هستهای از تهران میشود، اما اختلاف بر سر زمان اجرای تعهدات، مانع اصلی است. حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرییس مجلس، هرگونه اقدام آمریکا را با واکنش قدرتمندانه ایران مواجه دانست و مدیریت تنگه هرمز را نشانه قدرت ایران عنوان کرد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز بر آمادگی برای همه سناریوها و عدم کوتاهی در دفاع از کشور تأکید کرد.
برنامه هستهای و تحریمهای ایران
نمایندگان آمریکا و فرانسه در شورای امنیت سازمان ملل متحد از عدم همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی انتقاد کردند. نماینده آمریکا وضعیت را «غیرقابل قبول» دانست و به عدم ارائه اطلاعات و محدودیت دسترسی بازرسان اشاره کرد. نماینده فرانسه نیز تأکید کرد که بازگشت تحریمهای شورای امنیت علیه ایران قانونی است و همه کشورها ملزم به رعایت آن هستند. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، اعلام کرد که از وضعیت ذخایر اورانیوم ایران پس از حملات اطلاعی ندارد و ایران اطلاعات مورد نیاز را ارائه نکرده است. در داخل ایران، ابوالفضل ابوترابی، عضو مجلس، خواستار خروج از انپیتی و ساخت بمب اتم شد و روزنامه کیهان نیز تغییر دکترین هستهای برای ارتقای بازدارندگی را ضروری دانست.
تنشها در منطقه و حوثیها
امیره ریما بنت بندر آل سعود، سفیر عربستان سعودی در آمریکا، خواستار تشکیل ائتلاف جهانی برای شکست حوثیها شد و این گروه را یک «شبکه تروریستی» رو به رشد و شبیه داعش توصیف کرد. او بر لزوم انهدام توان نظامی حوثیها و مسدود کردن منابع مالی آنها تأکید کرد. در تحولی دیگر، نیروی دریایی ارتش ایران از آتشسوزی یک نفتکش در شرق تنگه هرمز بر اثر «برخورد با مین» خبر داد، ادعایی که سنتکام پیشتر آن را رد کرده و حوادث را ناشی از «پرتابههای مهاجم» دانسته بود. همچنین، نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس شرکت کشتیرانی «سینوکر» کره جنوبی را به دلیل «تخلفات عبور» تهدید کرد و هشدار داد از اول نوامبر با شناورهای این شرکت برخورد قانونی صورت میگیرد.
تحولات داخلی و امنیتی ایران
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، در پیامی پس از دیدار با مجتبی خامنهای، او را «با روحیه قوی، بانشاط و امیدوار» توصیف کرد. پیش از این نیز دفتر مجتبی خامنهای از دیدار او با محسن رضایی خبر داده بود. در خبرهای امنیتی، وبسایت حالوش از حمله به مقر یگان امداد و کلانتری خاش و کشته شدن تعدادی از نیروهای نظامی گزارش داد، در حالی که خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، صرفاً به تیراندازی دو فرد مسلح اشاره کرد. در حوزه قضایی، جعفر پناهی، کارگردان، بهصورت غیابی به پنج سال و یک ماه حبس تعزیری، مصادره اموال و دو سال محرومیت از فعالیت در شبکههای اجتماعی و ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد. سیدمهدی رضویفرد، وکیل دادگستری، نیز از قطعی شدن حکم ۱۰ سال و یک روز حبس خود خبر داد. همچنین، حسن گلشننژاد، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، به اتهام «اقدام عملیاتی به نفع اسراییل» به اعدام محکوم شد. مرز تمرچین در استان آذربایجان غربی نیز بسته شده است. رضا پهلوی در بیانیهای جمهوری اسلامی را ضعیفتر از همیشه دانست و ملت ایران را به خیزشی سراسری برای پایان دادن به عمر رژیم فراخواند.
مسائل داخلی و منطقهای اسرائیل
در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل، احزاب لیکود، شاس و عوتسما یهودیت خواستار تمدید ساعات رأیگیری شدند. یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، با حمایت از نتانیاهو، مردم را به انتخاب بین «رویکرد تهاجمی» و «سیاست مهار» دعوت کرد و گفت اسرائیل دو بار به ایران ضربه زده است. نیویورکتایمز گزارش داد نتانیاهو پیش از انتخابات برای حمله هوایی به ایران فشار آورد اما با مخالفت رییس ستاد کل ارتش روبرو شد که نیاز فوری به اقدام را رد کرده بود. روزنامه معاریو نیز از افزایش تنش میان مقامهای سیاسی و فرماندهان ارتش اسرائیل بر سر پروازهای آشکار نیروی هوایی در منطقه و نگرانی از تشدید تنشها در آستانه انتخابات خبر داد.
اتهامات جاسوسی و ترور مرتبط با ایران
لارنس تیلور، رییس پلیس ملی مبارزه با تروریسم بریتانیا، از متهم شدن دو مرد بریتانیایی در ارتباط با حادثه پایگاه هوایی فرفورد، محل استقرار نیروهای آمریکایی، خبر داد. یکی از آنها به نام محمد احمد عبدالکریم، به همکاری با سرویس اطلاعاتی مرتبط با جمهوری اسلامی متهم شده است. متهم دیگر، نعمان الاصغیر، شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی است. این پایگاه قبلاً برای حملات بمبافکنهای آمریکایی به ایران استفاده شده بود. در کویت نیز، دادگاه کیفری سه مرد شیعه را به اتهام طراحی ترور معاون نخستوزیر، همکاری با ایران و عضویت در حزبالله به اعدام محکوم کرده است. حسین عبدالله معتوق، چهره مذهبی و دبیرکل «ائتلاف ملی اسلامی»، از جمله محکومان است.
موضع دونالد ترامپ
دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق آمریکا، در یک گردهمایی انتخاباتی «آتشبس کوچک» با ایران را «اتلاف وقت» دانست و تأکید کرد که ایران جنگ با آمریکا را آغاز کرده است. او همچنین به توان موشکی ایران و ساخت سلاحهای پیشرفته توسط این کشور اشاره کرد.