خلاصه کلی
طی ۱۲ ساعت گذشته، تحولات خاورمیانه حول محور افزایش چشمگیر حضور نظامی آمریکا، رزمایش هوایی اسرائیل برای تمرین حمله احتمالی به ایران، تشدید محاصره دریایی صادرات نفت ایران و اقدام غیرمنتظره عراق در بستن گذرگاه‌های مرزی با ایران چرخیده است. در همین حال، رایزنی‌های دیپلماتیک غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن از طریق واسطه‌های منطقه‌ای مانند قطر و پاکستان همچنان ادامه دارد.
تشدید تنش‌های نظامی و موضع‌گیری‌های آمریکا و ایران
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرد که واشنگتن باید مطمئن شود ایران در سال‌های آینده به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت. در همین راستا، ایالات متحده با اعزام ناوگروه هواپیمابر تئودور روزولت و ۱۰ هزار نیروی جدید به خاورمیانه، توان نظامی خود را در منطقه افزایش داده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با تشبیه حملات به کشتی‌های تجاری به تاکتیک‌های نازی‌ها، دستیابی به توافق با تهران را به دلیل نفوذ روحانیون تندرو بسیار پیچیده دانست. همچنین برخی سناتورهای آمریکایی از حملات هوایی برای تسریع در تغییر حکومت ایران حمایت کرده‌اند.
در مقابل، مسعود پزشکیان در دیدار با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، آمریکا را عامل اصلی تمام مشکلات منطقه‌ای و اختلال در تنگه هرمز دانست و شرط هرگونه مذاکره را برداشتن فشارها و تحریم‌ها عنوان کرد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز تایید کرد که پیام‌ها و مذاکرات از طریق واسطه‌هایی در جریان است و ایران طرحی هفت‌روزه ارائه داده، اما شرط بازگشایی کامل تنگه هرمز پذیرش شروط تهران توسط آمریکا است.
رزمایش هوایی اسرائیل در کریدور حمله به تهران
رسانه‌های بین‌المللی گزارش دادند جنگنده‌های اسرائیلی یک روز پس از تماس تلفنی بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ، رزمایشی را در آسمان سوریه و عراق برای تمرین مسیر حمله به تهران برگزار کرده‌اند. نتانیاهو در آن گفتگو تاکید کرده بود که باید کار شروع‌شده به پایان برسد.
وضعیت صادرات نفت، محاصره دریایی و شرایط اقتصادی ایران
گزارش‌های تخصصی نشان می‌دهد که محاصره دریایی آمریکا صادرات نفت ایران را به شدت محدود کرده و ده‌ها نفتکش ایرانی و ناوگان شبح را در سواحل کشور و آب‌های آسیا سرگردان کرده است. با این حال، وال‌استریت ژورنال گزارش داد که صادرات نفت سایر کشورهای خلیج فارس با ایمن‌سازی مسیرها توسط نیروی دریایی آمریکا ادامه دارد. در بعد اقتصادی داخلی، بررسی داده‌های بانک جهانی حاکی از کاهش بیش از ۴۶ درصدی درآمد سرانه ایران طی ۱۴ سال گذشته و تشدید شکاف طبقاتی به دلیل تحریم‌ها و سوءمدیریت اقتصادی است.
تحولات منطقه‌ای و روابط با همسایگان
دولت عراق روند مسدودسازی گذرگاه‌های مرزی خود با ایران را آغاز کرده و پس از بستن گذرگاه الشیب (چذابه)، قصد دارد اکثر معابر مرزی مشترک را مسدود کرده و تنها دو گذرگاه را باز نگه دارد. هم‌زمان، دولت ترکیه توافق دفاعی مکه را که میان ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی برای دفاع متقابل در برابر حملات مسلحانه امضا شده بود، جهت تصویب نهایی به پارلمان ارائه کرده است.
حقوق بشر و مسائل بین‌المللی
وزارت امور خارجه آمریکا با انتشار بیانیه‌ای، اعدام علی‌سینا مصطفوی از بازداشت‌شدگان اعتراضات در ایران را ناعادلانه خواند و آن را محکوم کرد. در داخل ایران نیز گزارش‌هایی از فشار بر پاکبانان و کارمندان شهرداری اراک برای شرکت در تجمعات حکومتی منتشر شده است. در حوزه سیاست خارجی آمریکا، دولت ترامپ اعلام کرد از زمان آغاز دوره جدید تاکنون بیش از ۳۰۰ هزار ویزای اتباع خارجی را لغو کرده است. همچنین فرستاده ویژه ترامپ در امور اوکراین برای گفتگو با مقامات روسیه عازم سنت‌پترزبورگ شده است.