خلاصه کلی
تنشها میان ایران، آمریکا و اسرائیل
تنشها در منطقه خاورمیانه رو به افزایش است. دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، در سخنرانیهای اخیر خود جمهوری اسلامی را «بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان» خوانده و ادعا کرده که او تهدید هستهای ایران را از بین برده و این کشور هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. گزارشها حاکی از آن است که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره احتمال عملیات نظامی گسترده جدید علیه ایران پیش از انتخابات دو کشور گفتگو کردهاند. این گفتگوها در پی نگرانی نتانیاهو از تلاش ایران برای بازسازی برنامه هستهای خود، بهویژه استفاده از «کوه کلنگ» برای غنیسازی اورانیوم، صورت گرفته است. با این حال، کاخ سفید این گزارش را تکذیب کرده است. در همین زمینه، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، بر ضرورت اجرای درسهای حمله هفتم اکتبر، تقویت ارتش و جلوگیری از تهدیدات آینده تاکید کرد. یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، نیز از شناسایی نشانههایی از تلاش ایران و نیروهای نیابتیاش برای انجام حملات تروریستی با هدف تاثیرگذاری بر نتایج انتخابات اسرائیل خبر داد و نسبت به عواقب شدید آن هشدار داد.
در واکنش به اتهامات بریتانیا مبنی بر نقش ایران در حادثه پایگاه هوایی فرفورد، وزارت خارجه جمهوری اسلامی سفیر بریتانیا را احضار کرد و ضمن رد این اتهامات، خواستار ارائه اسناد و مدارک شد و هشدار داد که در غیر این صورت، در روابط دوجانبه تجدیدنظر خواهد کرد. این احضار در حالی صورت گرفت که شمار کشورهای امضاکننده بیانیه مشترک علیه فعالیتهای خشونتآمیز جمهوری اسلامی در حادثه فرفورد از ۲۹ به ۳۴ کشور افزایش یافته است. محمدرضا نقدی، معاون هماهنگکننده سپاه پاسداران، نیز ادعا کرد که در یکی از حملات موشکی به مواضع آمریکا در اردن، ۲۰۰ آمریکایی کشته شدهاند که این آمار توسط مقامهای آمریکایی پنهان شده است. او همچنین با رد احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران، توانایی این کشور برای چنین عملیاتی را زیر سوال برد.
تحولات منطقهای و تنگه هرمز
تنشها در تنگه هرمز و مناطق اطراف آن به اوج رسیده است. موسسه مطالعات جنگ گزارش داد که ایران با هدف مختل کردن انتقال نفت و اعمال کنترل مجدد بر این آبراه، کشتیهای تجاری را که در تنگه هرمز عملیات انتقال نفت از کشتی به کشتی انجام میدهند، هدف قرار میدهد. رویترز نیز با اشاره به تصمیمات اتخاذ شده در بالاترین سطوح رهبری جمهوری اسلامی، از تغییر تاکتیکهای ایران برای هدف قرار دادن کشتیها با هدف بالا نگه داشتن قیمت نفت و تاثیرگذاری بر انتخابات میاندورهای آمریکا خبر داد. در همین راستا، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) گزارشی از اصابت یک پرتابه ناشناس به یک نفتکش در تنگه هرمز دریافت کرده است. گروه تحلیل دادههای انرژی ورتکسا نیز گزارش داد که محاصره آمریکا صادرات دریایی نفت خام ایران را در ماه اکتبر به صفر رسانده و ۴۳ میلیون بشکه نفت ایران در غرب تنگه هرمز گرفتار شده است.
در عربستان سعودی، یک موشک بالستیک به مجموعه مرکزی شرکت نفتی آرامکو در شهر ظهران اصابت کرده و سه طبقه بالایی یک برج اداری را تخریب و باعث آتشسوزی شده است، هرچند آرامکو تاکنون اظهارنظر رسمی نکرده است. پدافند هوایی عربستان سعودی نیز موفق به رهگیری و انهدام چندین موشک بالستیک شلیک شده توسط شبهنظامیان حوثی به سوی شهرهای دمام، ظهران و حرض شده است. در واکنش به این حملات، عربستان سعودی نیز تاسیسات نفتی در مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن، از جمله یک جایگاه سوخت در صنعا و مخازن ذخیرهسازی در بندر راس عیسی، را هدف حملات هوایی قرار داد. همزمان، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، درباره آخرین تحولات منطقهای از جمله «تحولات یمن» تلفنی گفتگو کرد.
مسائل داخلی ایران
قوه قضاییه جمهوری اسلامی حکم اعدام علیسینا مصطفوی، زندانی سیاسی، را اجرا کرد. او به دو مورد تیراندازی در کرمان و حضور در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ متهم شده بود. رسانههای حقوق بشری گزارش دادهاند که از مصطفوی اعترافات اجباری اخذ شده بود. در خبری دیگر، انتشارات بینالمللی الزویر (Elsevier) مقاله کارآزمایی بالینی واکسن ایرانی آنفلوآنزا موسوم به «فلوگارد» را به دلیل وجود تناقضهای جدی در دادهها و ناسازگاری در اطلاعات داوطلبان و محاسبات آماری، سلب اعتبار کرده است. این رویداد پرسشهایی جدی پیرامون نحوه نظارت سازمان غذا و داروی ایران بر مستندات پیش از ورود دارو به بازار را ایجاد کرده است. همچنین مختار آلبوشوکه، زندانی سیاسی محبوس در زندان اراک که با بیماریهای مختلفی از جمله مشکلات کلیوی و فتق روبهروست، همچنان در سلول انفرادی نگهداری میشود و در اعتراض به عدم عملی شدن وعده مسئولان برای بازگرداندنش به زندان شیبان اهواز، دست به اعتصاب غذا زده است. دبیر شورای عالی فضای مجازی ایران نیز اعلام کرد که جمهوری اسلامی چندین سامانه برای قطع پایانههای ماهوارهای استارلینک در اختیار دارد و از آنجایی که استارلینک در جنگها برای فرماندهی و کنترل و هدایت پهپادها استفاده میشود، میتواند هدف نظامی باشد. در نهایت، برنامه سفر رسمی استانی مسعود پزشکیان، رییسجمهور، به تبریز به دلیل ملاحظات مقامهای ارشد نظامی و امنیتی و شورای عالی امنیت ملی تغییر کرده و معاون اجرایی او به نمایندگی در این سفر حضور خواهد یافت.
تحریمها و اقتصاد جهانی
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که «بانک آو آمریکا»، دومین بانک بزرگ این کشور، با دفتر کنترل داراییهای خارجی این وزارتخانه برای پرداخت ۱۱.۶ میلیون دلار جریمه به توافق رسیده است. این جریمه به دلیل «موارد احتمالی نقض چند برنامه تحریمی، از جمله تحریمهای مربوط به ایران، روسیه، مواد مخدر و تروریسم جهانی» تعیین شده است. این بانک همچنین به دلیل نقض قوانین مبارزه با پولشویی و تحریمها، ۱.۲ میلیارد دلار جریمه شده است.