خلاصه کلی
تنشهای نظامی و هشدارهای دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، در مصاحبهای با مجله تایم اعلام کرد پیشنهاد صلح جمهوری اسلامی برای بازگشایی بخشهایی از تنگه هرمز را به دلیل ناکافی بودن رد کرده است. او با اشاره به نابود شدن بخش اعظم توانمندیهای هستهای، نیروی دریایی، هوایی و راداری ایران توسط ارتش آمریکا، هشدار داد که احتمال از سرگیری یا تشدید حملات هوایی پس از انتخابات میاندورهای آمریکا وجود دارد و دستیابی به صلح با تهران را بعید دانست. ترامپ همچنین در واکنش به حادثه مشاجره و حمله با چاقو در کابین خلبان هواپیما در پرواز فلایدبی، احتمال دخالت سپاه پاسداران یا افراطی شدن خلبان را ممکن دانست و تهدید کرد که در صورت اثبات نقش تهران، پاسخی بسیار شدید داده خواهد شد. همزمان، آمریکا در حال اعزام سومین ناو هواپیمابر خود به منطقه است. در مقابل، مقامات ایران از جمله مهدی فضائلی اعلام کردهاند که نیروهای مسلح برای تمام سناریوها از جمله جنگ فرسایشی آماده هستند و موشکهای ایران در نزدیکی ناوهای آمریکایی آزمایش شدهاند. سپاه پاسداران نیز مدعی دستیابی به فناوری اصابت موشک بالستیک به اهداف متحرک شده است.
تحریمهای جدید آمریکا و بحران اقتصادی ایران
وزارت خزانهداری آمریکا در چارچوب راهبرد طرد اقتصادی، تحریمهای گسترده جدیدی را علیه بخشهای خودروسازی (شامل ایرانخودرو و سایپا)، حملونقل ریلی و زیرساختهای صنعتی ایران اعمال کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هدف از این اقدامات را قطع کامل درآمدهای تهران دانست. نمایندگان مجلس ایران این رویکرد را عبور از تحریمهای سنتی و ورود به مرحله محاصره عملیاتی ارزیابی کردهاند. همزمان با این تنشها، نرخ دلار در بازار آزاد ایران با جهشی چشمگیر به بیش از ۲۵۸ هزار تومان و سکه امامی به بیش از ۲۶۰ میلیون تومان صعود کرد. در همین حال، گزارشها از هدف قرار گرفتن سه نفتکش تحت پرچم لیبریا توسط پرتابههای ناشناس در تنگه هرمز حکایت دارند.
پروندههای امنیتی در بریتانیا و شبهنظامیان منطقه
پلیس بریتانیا یک شهروند دوتابعیتی ایرانیبریتانیایی را به ظن تلاش برای اقدامات تروریستی در نزدیکی پایگاه هوایی فرفورد بازداشت کرد. مقامات آمریکایی تایید کردند که پیشتر درباره تهدیدهای تروریستی جمهوری اسلامی در خاک بریتانیا به لندن هشدار داده بودند. در عراق، نخستوزیر این کشور ضربالاجلی تا تیرماه سال آینده برای تحویل سلاحهای گروههای شبهنظامی نزدیک به ایران تعیین کرده است. در یمن نیز ائتلاف عربی حوثیها را متهم به حمله پهپادی به ایستگاه توزیع برق در مدینه کرد و ارتش فرانسه اعلام کرد برای مقابله با تهدیدات حوثیها، اسکورت کشتیهای تجاری در بابالمندب را افزایش داده است.
موضعگیریهای بینالمللی و دیپلماسی منطقه
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، پیشنهاد مسکو برای تحویل گرفتن اورانیوم غنیشده ایران در چارچوب توافق احتمالی با واشنگتن را همچنان معتبر دانست و خواستار لغو تحریمهای ایران شد. پوتین همچنین برای برگزاری نشست سهجانبه با ترامپ و شی جینپینگ ابراز آمادگی کرد. در همین حال، وزیر خارجه ژاپن در تماس با عباس عراقچی خواستار نشان دادن حداکثر انعطاف از سوی تهران در مذاکرات دیپلماتیک شد. از سوی دیگر، آمریکا از وتوی چین و روسیه علیه تشکیل هیئت نظارت بر تحریمهای ایران در سازمان ملل انتقاد کرد.
تحولات داخلی، حقوق بشر و جنگ غزه
سه تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ به اعدام محکوم شدند و یک بلاگر ۲۰ ساله در کاشان به ۱۳ سال حبس محکوم شد. همچنین گزارشهایی از ضربوشتم شدید محبوبه شعبانی، زندانی سیاسی در زندان وکیلآباد مشهد و بستن دست و پای او به تخت منتشر شده است. در غزه و لبنان، ارتش اسرائیل اعلام کرد که در یک ماه گذشته بیش از ۵۰۰ هدف را بمباران کرده و دو فرمانده حماس و جهاد اسلامی را کشته است. ارتش اسرائیل همچنین مدعی شد ۱۷۰ تن از کشتهشدگان غزه که به عنوان خبرنگار معرفی شده بودند، در واقع اعضای گروههای شبهنظامی بودهاند.