خلاصه کلی
دیپلماسی در سازمان ملل و تحولات منطقهای
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، برای شرکت در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با آنتونیو گوترش، دبیرکل این سازمان، دیدار و دفتر یادبود سازمان ملل را امضا کرد. او همچنین نشستی با تعدادی از فعالان رسانهای و اندیشکدههای آمریکایی از جمله رابرت مالی و تریتا پارسی برگزار کرد. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز در حاشیه این نشستها با وزرای خارجه عربستان سعودی، هند، روسیه، اسپانیا، پرتغال، بریتانیا و مصر دیدار و گفتگو کرد. وزیر خارجه بریتانیا در دیدار با عراقچی بر عدم تحمل «ارعاب، تهدید یا فعالیت خصمانه» از سوی گروههای مرتبط با تهران در خاک این کشور تاکید کرد. همچنین وزیر خارجه مصر بر اهمیت احترام به امنیت و ثبات کشورهای خلیج فارس و ازسرگیری مسیر دیپلماتیک با آمریکا تاکید داشت. عراقچی در این دیدارها خواستار «رویکردی مستقل و مسئولانه» از سوی اتحادیه اروپا شد و حملات اسرائیل را عامل تشدید بحران منطقه دانست.
بحران تنگه هرمز و تهدیدهای منطقهای
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد که اسلامآباد با تلاشهای دیپلماتیک، واشینگتن و تهران را برای مذاکره در پایتخت پاکستان گرد هم آورده است. او بر لزوم باز ماندن تنگه هرمز و بابالمندب به عنوان «شریانهای حیاتی اقتصاد جهانی» تاکید کرد. در مقابل، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفت که تهران حتی در صورت پذیرش پیشنهاد آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز، که شامل لغو محاصره دریایی بنادر ایران است، هیچ انعطافی در برنامه هستهای خود نشان نخواهد داد و تنگه تا زمان برآورده شدن تمامی شروط جمهوری اسلامی بسته خواهد ماند. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) با انتشار تصاویری از تمرین تفنگداران دریایی برای اجرای محاصره دریایی ایران، اعلام کرد نیروهایش مسیر ۱۲۲ کشتی تجاری را برای اطمینان از رعایت دقیق این محاصره هدایت کردهاند. با این حال، یک مقام دفاعی آمریکا گزارش داد که در روز چهارشنبه ۶۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند که بیشترین حجم روزانه نفت از تیرماه تا کنون را حمل میکردند. حدود ۴۰ فروند از این کشتیها برای تامین امنیت خود با ارتش آمریکا هماهنگی کرده بودند. حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، ادعا کرد که شناورهای آمریکایی از محدوده تنگه هرمز ۴۰۰ کیلومتر فاصله گرفتهاند و این را یک «پیروزی بزرگ» برای ایران توصیف کرد. صباح الخالد الصباح، ولیعهد کویت، در سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل، کشورهای حاشیه خلیج فارس و اردن را هدف «تجاوز غیرقانونی ایران» با موشکها و پهپادها دانست و ایران را به مختل کردن کشتیرانی و بستن تنگه هرمز برای استفاده از آن به عنوان «ابزار فشار در جنگ» متهم کرد. نواف سلام، نخستوزیر لبنان، نیز با کشورهای خلیج فارس و اردن در برابر حملات جمهوری اسلامی که امنیت منطقه و آزادی کشتیرانی را تهدید میکند، اعلام همبستگی کرد. نخستوزیر عراق از تنوع بخشیدن به مسیرهای صادرات نفت و توسعه کریدورهای انرژی میان عراق، ترکیه، اردن و سوریه برای کاهش خطرهای مرتبط با انتقال انرژی و دسترسی به بازارهای جهانی خبر داد. به گزارش رویترز، انتقال بنزین از عراق به سوریه از طریق جاده آغاز شده است. رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، با تاکید بر حفظ ارتباط با هر دو طرف آمریکا و ایران، گفت کشورش نمیخواهد در نظم در حال تغییر جهانی میان شرق و غرب یکی را انتخاب کند و کانالهای ارتباطی با واشینگتن و تهران را باز نگه داشته است.
روابط آمریکا و چین
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دیدارش با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، را بسیار موفقیتآمیز و همراه با «دوستی، قدرت و موفقیت» توصیف کرد و از احتمال دو دیدار دیگر تا پایان سال جاری میلادی در چین و اجلاس گروه ۲۰ در آمریکا خبر داد. با این حال، سفیر آمریکا در چین اعلام کرد که ترامپ به همتای چینی خود هشدار داده است هرگونه کمک مستقیم یا غیرمستقیم پکن به تهران در امور نظامی، از جمله ارائه اطلاعات، قطعات یا تجهیزات، برای واشینگتن «کاملا غیرقابل قبول» خواهد بود.
حملات حوثیها و واکنشها
شورای امنیت سازمان ملل متحد حملات رو به افزایش حوثیها به خاک عربستان سعودی را به شدیدترین وجه محکوم کرد. این حملات فرامرزی، زیرساختهای غیرنظامی و انرژی عربستان را هدف قرار داده است. امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، از ارسال «امکانات نظامی» شامل نیرو، سامانههای راداری و دفاعی برای کمک به محافظت از بندر ینبع عربستان سعودی و تضمین صادرات نفت از این بندر کلیدی خبر داد. مفتی اعظم عربستان سعودی نیز از نیروهای این کشور که در مرزهای سعودی و یمن مستقر هستند، خواست برای فدا کردن جان خود در مقابله با حوثیها آماده باشند. وزرای خارجه پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در نیویورک بر اساس «توافق دفاع مشترک مکه» دیدار کردند و حملات به مکه و تاسیسات غیرنظامی و اقتصادی عربستان سعودی را محکوم کرده و حق این کشور را برای دفاع از امنیت خود به رسمیت شناختند.
قطع روابط دیپلماتیک ایران و کلمبیا
کلمبیا به دلیل آنچه ارتباط جمهوری اسلامی با «گروههای نارکوتروریستی» خواند، روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کرد. وزارت امور خارجه ایران این اتهامات را به شدت رد و محکوم کرد و مدعی شد این تصمیم تحت تاثیر نفوذ آمریکا و اسرائیل اتخاذ شده است. این وزارتخانه همچنین دولت کلمبیا را به «جرایم سازمانیافته بینالمللی» متهم کرد. رضا پهلوی نیز از تصمیم «اصولی» کلمبیا در قطع روابط دیپلماتیک با جمهوری اسلامی تشکر کرد.
مسائل داخلی ایران و محدودیتهای پروازی
محمد سعیدی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در قم، «کشف حجاب» را «حرام شرعی و سیاسی» خواند و خواستار برخورد قاطع قانونی و امنیتی با زنانی شد که «عامدانه و سازمانیافته» امنیت ملی را مخدوش میکنند. همچنین، هرانا گزارش داد امیرحسین موسوی، زندانی سیاسی، بابت اتهامات «محاربه» و «افساد فیالارض» محاکمه شد. سحر اسفندیاری و سجاد کلوانی نیز، زوج بازداشتشده در شیراز، از سوی دادگاه انقلاب این شهر هر یک به مجموع ۱۱ سال حبس محکوم شدند که با اعمال مقررات تعدد جرم، پنج سال آن قابل اجرا است. اتهامات آنها شامل «تبلیغ علیه نظام»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی و خارجی» و «ارتباط با اسرائیل و آمریکا» اعلام شده است. در خبری دیگر، فرودگاههای اربیل و سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق و همچنین فرودگاه نجف، پروازهای هواپیماهای ایرانی را معلق کردهاند. محمد مخبر، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، در واکنش به این اقدام تهدید کرد که «اگر ایران امکان پرواز و دریافت خدمات فرودگاهی نداشته باشد، هیچ کشوری در منطقه هم این امکان را نخواهد داشت.»