خلاصه کلی
فشار اقتصادی و انزوای هوانوردی ایران
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، از تشدید کارزار فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی خبر داد و اعلام کرد که گفتگوهای سازندهای با مقامات مالی چین، از جمله رئیس بانک مرکزی این کشور، برای طرد اقتصادی ایران صورت گرفته است. هم زمان، محدودیتهای بینالمللی در بخش هوانوردی به اوج خود رسیده است؛ بر اساس اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا، فعالیت تمامی خطوط هوایی ایران در سطح جهان از ۲۳ سپتامبر (اول مهرماه) عملا متوقف خواهد شد. در همین راستا، منابع دولتی در عراق اعلام کردند که بغداد از بامداد سهشنبه پروازهای شرکتهای ایرانی را ممنوع میکند. ترکیشایرلاینز نیز پروازهای خود به ایران را دستکم تا مارس ۲۰۲۷ تعلیق کرده و تضمینی برای ازسرگیری آن نداده است. همچنین نمایندگان پارلمان عراق هشدار دادند که واشینگتن برای جلوگیری از قاچاق دلار به ایران، انتقال ارز به بغداد را محدود کرده است.
امنیت دریانوردی و بحران انرژی
گزارشهای جدید نشاندهنده کاهش شدید تردد قابل ردیابی کشتیهای تجاری از تنگه هرمز است. سازمان تجارت دریایی بریتانیا از برخورد یک نفتکش حامل گاز مایع با پرتابههای ناشناس در هنگام خروج از این تنگه خبر داد که منجر به جراحت سطحی دو خدمه شد. جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، اقدامات ایران در ایجاد رعب و وحشت در کشتیرانی بینالمللی را عامل اصلی افزایش قیمت انرژی و سوخت دانست. از سوی دیگر، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس خواستار بازگشت تردد دریایی در تنگه هرمز و بابالمندب به شرایط پیش از جنگ شد و هرگونه مانعتراشی یکجانبه بر حق عبور را رد کرد. در همین زمینه، دونالد ترامپ در تماس با ولودیمیر زلنسکی، از او خواست حملات به پالایشگاههای نفت روسیه را برای جلوگیری از افزایش قیمت جهانی گازوئیل متوقف کند.
تحرکات دیپلماتیک و سفر به نیویورک
مسعود پزشکیان روز سهشنبه برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل عازم نیویورک میشود. این سفر در حالی انجام میشود که دولت آمریکا از صدور ویزا برای تیم رسانهای همراه او خودداری کرده است؛ اقدامی که با واکنش تند سخنگوی وزارت خارجه ایران مواجه شد. دونالد ترامپ نیز برای دیدار احتمالی با پزشکیان در حاشیه این نشست اعلام آمادگی کرده است. همزمان، وزیر کشور پاکستان در تهران با مقامات ایرانی دیدار کرد؛ در حالی که برخی منابع این سفر را تلاشی برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن دانستند، رسانههای وابسته به سپاه این موضوع را رد و هدف سفر را همکاریهای دوجانبه اعلام کردند. همچنین پکن از آمادگی برای دیدار سران چین و آمریکا با هدف مدیریت اختلافات خبر داد.
حقوق بشر و تنشهای کنسولی
شورای حقوق بشر سازمان ملل ماموریت هیات حقیقتیاب درباره ایران را برای دو سال دیگر تمدید کرد. سارا حسین، رئیس این هیات، در گزارشی اعلام کرد که در جریان اعتراضات دیماه دستکم ۳۰۳۸ نفر کشته شدهاند که ۲۲۱ نفر از آنها کودک بودهاند. او تاکید کرد که هیچ پاسخگویی در قبال نقض فاحش حقوق بشر صورت نگرفته است. در جبههای دیگر، تنش میان تهران و پاریس پس از پلمب موسسه زبان فرانسه در تهران افزایش یافت. فرانسه این اقدام را غیرقابل توجیه خواند و اعلام کرد سفیر ایران را احضار میکند، اما وزارت خارجه ایران این مرکز را به فعالیت غیرقانونی متهم کرد.
لفاظیهای نظامی و مواضع داخلی
برخی نمایندگان مجلس ایران در واکنش به فشارهای بینالمللی، بر آمادگی برای هدف قرار دادن شناورهای رزمی آمریکا و ادامه انتقامجویی تاکید کردند. آنها مذاکره با آمریکا را رد کرده و خواستار بازگشت واشینگتن به تعهدات قبلی شدند. در مقابل، گزارشها نشان میدهد دونالد ترامپ گزینه حمله به حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن را بررسی کرده، اما به دلیل نگرانی از گسترش جنگ، فعلاً از اقدام نظامی منصرف شده است. با این حال، او در تماس با رئیس شورای رهبری یمن، وضعیت پیشروی حوثیها در نزدیکی بابالمندب را بررسی کرد.