خلاصه کلی
تنشها در خلیج فارس و تنگه هرمز
تنگه هرمز و خلیج فارس همچنان کانون اصلی تنشهای نظامی و اقتصادی میان ایران و ایالات متحده هستند. بر اساس گزارشهای منتشرشده، ارتش آمریکا محاصره دریایی صادرات نفت ایران را به شدت دنبال میکند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد که با مسدود شدن مسیرهای خروجی، ایران به زودی نفتی برای فروش به چین نخواهد داشت و واشنگتن با اجرای عملیات طرد اقتصادی به دنبال خفه کردن مالی حکومت ایران است. در همین حال، آمارها نشان میدهند عبور نفت از تنگه هرمز به دلیل حملات ماههای گذشته، نسبت به پیش از جنگ ۶۰ درصد کاهش یافته و به روزانه ۶.۷ میلیون بشکه رسیده است. در پاسخ به این وضعیت، کشورهای صادرکننده نفت در خاورمیانه مانند عربستان سعودی، امارات و عراق در حال گسترش و توسعه مسیرهای جایگزین برای دور زدن این تنگه هستند.
در بعد نظامی، سنتکام اعلام کرد که نیروهای آمریکایی در مسیر اجرای محاصره دریایی، مسیر ۹۲ کشتی تجاری را تغییر داده، سه شناور را از کار انداخته و وارد دو شناور شدهاند. در مقابل، سپاه پاسداران مدعی شلیک موشکهای بالستیک به یک ناو هواپیمابر و ناوشکن آمریکایی و همچنین هدف قرار دادن یک شناور بدون سرنشین ایالات متحده شد؛ ادعایی که ارتش آمریکا آن را دروغ محض خواند. همزمان، کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران طرحی را تصویب کرد که عبور شناورهای متعلق به کشورها یا موسساتی که ایران را تحریم کرده یا دست به اقدام خصمانه بزنند، از تنگه هرمز ممنوع میکند.
بحران اقتصادی و افزایش قیمتها در ایران
بازار ارز و انرژی در داخل ایران شاهد نوسانات شدید و تصمیمات جدید دولتی بوده است. قیمت دلار در بازار آزاد پس از ثبت رکورد تاریخی و عبور از مرز ۲۳۰ هزار تومان، با مداخله بانک مرکزی برای جذب نقدینگی، به کانال ۲۲۶ هزار تومان عقبنشینی کرد. همزمان، سخنگوی دولت از افزایش نرخ سوم بنزین به لیتری ۱۰ هزار تومان از بامداد ۱۷ شهریور خبر داد، هرچند سهمیههای ۶۰ لیتری (۱۵۰۰ تومانی) و ۵۰ لیتری (۳۰۰۰ تومانی) بدون تغییر باقی ماندهاند. در واکنش به این شرایط جنگ اقتصادی، وزارت اقتصاد از تشکیل قرارگاه جنگ اقتصادی برای هماهنگی سریعتر میان دستگاهها خبر داد. همچنین نمایندگان مجلس درباره پیامدهای اجتماعی و معیشتی این بحران و احتمال بروز اعتراضات هشدار دادهاند. در گزارشی دیگر، ساندیتایمز اعلام کرد دو پنتهاوس لوکس در لندن به ارزش ۳۶ میلیون پوند که متعلق به علی انصاری، واسطه مالی تحریمشده مجتبی خامنهای است، برای فروش گذاشته شدهاند.
دیپلماسی منطقهای و تلاشهای صلح
در عرصه بینالمللی، فرستادگان ویژه آمریکا، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، پس از گفتگو با ولادیمیر پوتین در مسکو، به کییف سفر کرده و با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، دیدار کردند تا راههای پایان دادن به جنگ اوکراین را بررسی کنند. در سطح منطقه نیز رایزنیهای فشردهای میان کشورهای ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان، مصر و عمان در جریان است. پاکستان تلاش میکند به عنوان میانجی میان ایران و آمریکا عمل کند و وزرای خارجه مصر و عمان نیز بر ضرورت حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز و بازگشت طرفین به مذاکرات در چارچوب تفاهمنامه اسلامآباد تاکید کردهاند. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران نیز در تماس با همتایان سعودی و ترکیهای خود درباره ثبات منطقه گفتگو کرده است.
تقابلهای امنیتی و تهدیدهای لفظی ایران و اسرائیل
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با تاکید بر قدرت کشورش ادعا کرد که حکومت ایران ضعیفتر از همیشه و در حال فروپاشی است و در صورت حمله به اسرائیل، ضربهای غیرقابل تصور خواهد خورد. در مقابل، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، هشدار داد که دوران پاسخهای متناسب پایان یافته و هرگونه تجاوز به امنیت ایران با پاسخی سریعتر و سنگینتر روبرو میشود. در همین حال، یک مقام ستاد امنیت ملی اسرائیل هشدار داد که جمهوری اسلامی با فعال کردن واحدهای عملیاتی خود در خارج از کشور، تلاشها برای ترور مخالفان، روزنامهنگاران و اسرائیلیها را به ویژه در آذربایجان، ترکیه، امارات و اروپا افزایش داده است.