خلاصه کلی
درگیری نظامی بیسابقه میان آمریکا و ایران و تنشها در تنگه هرمز
نیروهای نظامی ایالات متحده (سنتکام) حملات گستردهای را به مواضع سپاه پاسداران در خاک ایران آغاز کردهاند. این حملات پس از تلاشهای ایران برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و شلیک موشک به پایگاه نظامی آمریکا در اردن صورت گرفت. صدای انفجارهای متعددی در شهرهای بندرعباس، چابهار، کنارک، قشم و سیریک شنیده شده و فرودگاه غیرنظامی جیرفت نیز هدف قرار گرفته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی دست به اقدامات تلافیجویانه بزند، هدف حملاتی بسیار شدیدتر قرار خواهد گرفت که میتواند به نابودی کامل آن منجر شود. در مقابل، مقامات ایران از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و ستاد کل نیروهای مسلح، بر کنترل کامل تنگه هرمز تاکید کرده و هشدار دادند که هرگونه تشدید محاصره دریایی با پاسخ نظامی سهمگین ایران روبرو خواهد شد. همزمان، دو ابرنفتکش متعلق به عربستان سعودی و لیبریا در تنگه هرمز هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتند و سنتکام نیز اعلام کرد در مسیر اجرای محاصره دریایی علیه ایران، مسیر دهها کشتی تجاری را تغییر داده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا نیز از ردیابی داراییهای سپاه پاسداران در جهان خبر داد.
واکنشهای دیپلماتیک و هشدارهای امنیتی بینالمللی
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان با ولادیمیر پوتین و آنتونیو گوترش دیدار کرد. او اعلام کرد که اگر واشنگتن به تفاهمنامه اسلامآباد بازگردد، تهران نیز آماده اجرای تعهدات خود است. سازمان همکاری شانگهای نیز در بیانیه پایانی خود حملات نظامی به خاک ایران را محکوم کرد. همزمان، سفارتهای ایالات متحده در تهران و سایر کشورهای منطقه با صدور هشدارهای امنیتی فوری، از شهروندان آمریکایی خواستند به دلیل احتمال تشدید غیرمنتظره تنشها، فوراً خاورمیانه و ایران را ترک کنند. در تحولی دیگر، روسیه از احتمال دیدار سهجانبه پوتین، ترامپ و شی جینپینگ در حاشیه اجلاس آتی اپک در چین خبر داد.
هشدار اضطراری آژانس بینالمللی انرژی اتمی
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارشهای محرمانه جدید خود اعلام کرد که مسئله دسترسی نداشتن این سازمان به مراکز کلیدی هستهای ایران باید با فوریت فوقالعاده برطرف شود. این نهاد تاکید کرد که بیاطلاعی از مواد هستهای ایران، نگرانیهای جدی را در زمینه تکثیر تسلیحات هستهای ایجاد کرده است. این در حالی است که آژانس پرونده تحقیقات مربوط به فعالیتهای گذشته سوریه را حلوفصل کرده، اما هیچ پیشرفتی در پرونده تهران حاصل نشده است.
وضعیت اقتصادی و بحرانهای داخلی ایران
در پی آغاز حملات نظامی، قیمت نفت در بازارهای جهانی با جهش ۴ درصدی به مرز ۹۴ دلار رسید. در بازار تهران نیز قیمت دلار با وجود ادعای عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی، مبنی بر وجود ذخایر کافی ارز و روانی بودن نوسانات، مجدداً صعودی شد و به ۲۱۳ هزار و ۹۰۰ تومان رسید. سخنگوی دولت علت این وضعیت را فشارهای تحریمی آمریکا دانست. در حوزه داخلی، تنشهای اجتماعی و قضایی افزایش یافته است؛ احکام اعدام برای دو زندانی سیاسی (علیاصغر پیغمبری و علی زارعی دوزدرهسی) صادر و تایید شده، منوچهر بختیاری به ۱۰ سال حبس دیگر محکوم شده و پنج شهروند بهایی نیز بازداشت شدهاند. همچنین بنرهای تهدیدآمیز جدیدی برای برخورد قضایی با زنان به دلیل حجاب در شهرها نصب شده و کانون صنفی استادان دانشگاه نیز تهدید کرده است در صورت اجرا نشدن قانون ترمیم حقوق، از مهرماه فعالیتهای خود را تعلیق خواهد کرد.