خلاصه کلی
تشدید تحریمها، کارزار اقتصادی و هشدارهای نظامی آمریکا علیه ایران
ایالات متحده کارزار گستردهای را برای قطع شریانهای اقتصادی جمهوری اسلامی آغاز کرده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد هدف واشینگتن محروم کردن کامل تهران از منابع مالی و انزوای اقتصادی آن است. در همین راستا، دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (اوفک) ۲۴ فرد از جمله امیر حاتمی (فرمانده ارتش)، محمدباقر ذوالقدر و رضا طلایینیک، به همراه ۴۸ نهاد و ۶ کشتی را تحریم کرد. همچنین برنامه پاداش برای عدالت وزارت خارجه آمریکا برای دریافت اطلاعات از پنج فرمانده کلیدی سپاه پاسداران از جمله احمد وحیدی و علی عبداللهی، تا سقف ۱۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرده است. همزمان، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، با اشاره به کنترل کامل واشینگتن بر تنگه هرمز هشدار داد که در صورت لزوم، گزینه نظامی علیه ایران روی میز خواهد بود. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از این اقدام ترامپ و بسنت استقبال و قدردانی کرد. سناتور مارشا بلکبرن نیز با اشاره به تورم بیسابقه در ایران، بر اهمیت همراهی متحدان منطقهای برای انزوای مالی تهران تاکید کرد.
واکنشهای تند مقامات جمهوری اسلامی به فشارهای واشینگتن
در واکنش به تحریمهای جدید، علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد ایران، اعلام کرد رویکرد تهران صرفا پدافندی نخواهد بود و آماده حمله اقتصادی متقابل است. او تحریمها را شکستخورده خواند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مواضع آمریکا را گندهلافی توصیف کرد و گفت شرکای تجاری ایران به این لفاظیها اهمیتی نمیدهند. امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، نیز با تاکید بر رصد سناریوهای دشمن گفت نیروهای مسلح اجازه تغییر نقشه ایران را نخواهند داد و برای آن تا نسلها خواهند جنگید. مسعود پزشکیان نیز در دیدار با مقامات پاکستانی خواستار اصلاح لحن قلدرمابانه آمریکا شد.
تلاشهای دیپلماتیک، میانجیگری و تنشهای دریایی
عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، پس از سفری میانجیگرانه برای ارتقای صلح منطقهای و دیدار با مقامات ارشد ایرانی، تهران را ترک کرد. در این دیدارها مقامات ایرانی خواستار تعهد آمریکا به تفاهمنامه اسلامآباد و مدیریت امنیتی تهران بر تنگه هرمز شدند. همزمان، روسیه آمادگی خود را برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن اعلام کرد، هرچند کارشناسان فقدان اعتماد را مانع اصلی میدانند. از سوی دیگر، عربستان سعودی و فرانسه در بیانیهای مشترک خواستار تعهد ایران به صلحآمیز بودن برنامه هستهای و توقف حملات به کشتیها در تنگه هرمز شدند. همزمان با این تحولات، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا از برخورد یک پرتابه ناشناس به یک نفتکش در نزدیکی سواحل عمان خبر داد که منجر به از کار افتادن موتورخانه آن شد.
چالشهای داخلی ایران و تحولات منطقه
در داخل کشور، همزمان با هشدارها درباره قطعی گاز ۶۰ تا ۹۰ روزه در استانهای شمالی طی فصل سرما، ابهامها درباره سهمیهبندی و افزایش قیمت بنزین ادامه دارد. معاون اجرایی رئیسجمهور اعلام کرد تصمیمگیری در این باره نهایی نشده اما ممکن است بهزودی اعلام شود. در تحولی دیگر، محمدرضا عارف از طرح مقابله با نفوذ بیگانگان انتقاد کرد و گفت این طرح ضربه مهلکی به بخش علم و فناوری خواهد زد. در حوزه قضایی، پرونده کتایون ریاحی، بازیگر معترض، به دادسرای فرهنگ و رسانه ارجاع شد.
در سطح بینالمللی نیز مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از خروج رسمی نام سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم خبر داد. همزمان دادگاهی در دمشق، احمد حسون، مفتی سابق رژیم اسد را به اتهام تحریک به خشونت و حمایت از اقدامات جنگی ایران و روسیه به حبس ابد محکوم کرد. شاهزاده رضا پهلوی نیز سالگرد استقلال اوکراین را به مردم این کشور تبریک گفت.