خلاصه کلی
آغاز کارزار بی سابقه فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی و واکنش ها
دولت ایالات متحده به دستور دونالد ترامپ، کارزار بیسابقهای موسوم به طرد اقتصادی را علیه جمهوری اسلامی و حامیان آن آغاز کرده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد هدف این کارزار قطع تمامی شریانهای مالی تهران و انزوای کامل اقتصادی آن است. در همین راستا، انتظار میرود دامنه تحریمهای ثانویه آمریکا گسترش یابد تا هشداری نهایی به شرکای تجاری ایران داده شود. همزمان، دونالد ترامپ در مواضعی مدعی شد که ایران در یک مارپیچ مرگ اقتصادی و نظامی گرفتار شده و در حال فروپاشی است.
در واکنش به این تحولات، دولت عراق از فشارهای آمریکا برای اعمال محدودیت در مرزها و پروازهای ایران ابراز نگرانی کرده است. سخنگوی وزارت خارجه چین نیز اعلام کرد که پکن تحولات را زیر نظر دارد و از حقوق خود دفاع خواهد کرد. در داخل ایران، عبدالناصر همتی رئیس بانک مرکزی و غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه این فشارها را بیاثر و نوسانات را موقتی خواندند. سپاه پاسداران نیز از آمادگی خود برای همکاری راهبردی با دولت جهت عبور از این جنگ اقتصادی خبر داد. با این حال، قاسم روانبخش، نایبرئیس کمیسیون امور داخلی مجلس، خواستار تصویب طرح کنترل کامل ایران بر تنگه هرمز و مسدود کردن شریانهای انرژی شد.
جهش نرخ ارز، کاهش سهمیه بنزین و بحرانهای داخلی در ایران
بازار ارز و طلا در ایران شاهد رکوردهای بیسابقهای بود؛ قیمت دلار در بازار آزاد از ۲۰۲ هزار تومان عبور کرد و سکه امامی به ۲۲۲ میلیون تومان رسید. همزمان، قیمت مسکن لوکس در شمال تهران به متری ۲.۵ میلیارد تومان رسیده که با شهرهای بزرگی چون مونیخ و سیدنی رقابت میکند و خرید یک متر آن معادل سالها حقوق یک کارگر است.
در بخش انرژی، رئیس دفتر مسعود پزشکیان تایید کرد که به دلیل کاهش تولید ناشی از جنگ، کاهش سهمیه بنزین قطعی است و متقاضیان سوخت مازاد باید بهای بیشتری بپردازند. همچنین در جریان جلسه کمیسیون انرژی مجلس برای بررسی قطعیهای برق، برق ساختمان مجلس شورای اسلامی قطع شد و نمایندگان ناچار شدند از نور تلفنهای همراه استفاده کنند. بازنشستگان مخابرات نیز در تهران دست به تجمع اعتراضی زدند و گروهی از زنان حامی حکومت در اصفهان خواستار اجرای قانون حجاب شدند. در همین حال، احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی، هشدار داد که دشمن به دنبال ایجاد آشوب به بهانههای معیشتی و بنزین است و به پلیس فتا و امنیت دستور برخورد با تحریککنندگان مردم را داد.
تنش در آبراهها، حملات حوثیها و تحرکات دیپلماتیک منطقه
شبهنظامیان حوثی یمن یک نفتکش متعلق به عربستان سعودی را در دریای سرخ هدف حمله موشکی قرار دادند که به آتشسوزی در این شناور منجر شد. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز وقوع این حادثه در نزدیکی بندر ینبع را تایید کرد. در پی این تحولات، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نسبت به پیامدهای جهانی ناامنی در دریای سرخ و تنگه هرمز بر قیمت کالاها و امنیت غذایی هشدار داد. همچنین شش کشور اروپایی خواستار دریافت مالیات از سود بادآورده شرکتهای نفتی ناشی از بحران انسداد تنگه هرمز شدند.
در حوزه دیپلماسی، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، پس از گفتگوی تلفنی با ترامپ راهی تهران شد تا با مقامات جمهوری اسلامی دیدار کند. همچنین وزیر امور خارجه عمان قرار است برای گفتگو درباره امنیت تردد در تنگه هرمز به تهران سفر کند. این در حالی است که ترامپ پیشتر عمان را به دلیل میانجیگری تهدید کرده بود. از سوی دیگر، سخنگوی وزارت خارجه ایران گزارشها درباره دعوت از تهران برای پیوستن به پیمان دفاعی مکه میان عربستان، پاکستان و ترکیه را تکذیب کرد.
بنبست تجاری میان آمریکا و کانادا
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، با اشاره به توقف مذاکرات تجاری با واشنگتن اعلام کرد که کشورش به هر قیمتی تن به توافق تجاری با آمریکا نخواهد داد. این موضعگیری پس از آن اتخاذ شد که دونالد ترامپ تهدید کرد تعرفه ۵۰ درصدی بر واردات خودرو، قطعات یدکی و فولاد از کانادا اعمال خواهد کرد.
رویدادهای امنیتی و اجتماعی
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که جمهوری اسلامی برای ترور یکی از فرزندانش تلاش کرده است. در حوزه حقوق بشر و اخبار اجتماعی، دادگاه انقلاب ساری ۱۲ شهروند بهائی را مجموعاً به بیش از ۲۶ سال حبس و محرومیتهای اجتماعی محکوم کرد. در سنندج نیز زنی ۲۷ ساله به نام آتوسا جعفری به دست همسر سابقش با ضربات چاقو به قتل رسید. همچنین سازمان غذا و دارو دستور جمعآوری فوری اسپری بینی کلدانیز را به دلیل آلودگی میکروبی صادر کرد.