خلاصه کلی
بحران دریایی، کاهش صادرات نفت و چالشهای اقتصادی ایران
گزارش سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نشان میدهد که به دنبال آغاز درگیریهای نظامی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز با کاهش بیسابقه ۹۰ درصدی روبهرو شده است. در همین حال، خبرگزاری رویترز از کاهش عرضه نفت خام ایران به چین به دلیل تشدید تحریمها و محاصره دریایی خبر داده که این امر موجب افزایش قیمت محمولههای باقیمانده شده است.
در حوزه داخلی، مسعود پزشکیان با اشاره به محدودیتهای مالی و محاصره دریایی، خواستار پایان دادن به جنگ در شرایط کنونی شد. او همچنین با انتقاد از یارانههای سنگین سوخت، فروش بنزین با قیمت ۱۵۰۰ تومان در شرایطی که قیمت واقعی آن بسیار بالاتر است را زیر سوال برد. همزمان، دفتر معاون اول رئیسجمهور شایعات مربوط به تعیین نرخ ۸۷ هزار تومانی برای بنزین را تکذیب کرد.
در واکنش به تلاش کشورهای منطقه برای دور زدن تنگه هرمز، حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرئیس مجلس، احداث خطوط لوله جدید مانند فجیره را به منزله حمله موشکی به کشور دانست و خواهان ممانعت از ایجاد آنها شد. از سوی دیگر، وزرای خارجه ایران و عمان طی گفتگویی تلفنی بر اهمیت امنیت دریانوردی در تنگه هرمز تاکید کردند. در این میان، موضعگیریهای متناقضی چون پیشنهاد استفاده از مینهای دریایی برای بستن خلیج فلوریدا توسط یک تحلیلگر صداوسیما و ادعای عباس عراقچی مبنی بر شکست قطعی عملیات اقتصادی آمریکا مطرح شده است. همچنین یک مقام سابق خزانهداری آمریکا نقش امارات را در کنترل تراکنشهای مالی و قطع دسترسی ایران به ارز خارجی بسیار حیاتی ارزیابی کرد.
تحولات دیپلماتیک و تنشهای منطقهای
در اقدامی تازه، ایالات متحده دستهبندی حقوقی حزبالله لبنان را تغییر داد و آن را رسماً به عنوان نیروی نیابتی ایران تحت فرماندهی سپاه پاسداران معرفی و تحریمهای جدیدی علیه شبکه مالی آن وضع کرد. همزمان، دونالد ترامپ با بازنشر پستی تاکید کرد که به ایران فرصتهای متعددی برای تغییر رفتار و توقف حمایت از تروریسم داده بود.
در سطح روابط دوجانبه، وزیر خارجه لبنان بر لزوم اخراج سفیر ایران به عنوان عنصر نامطلوب پافشاری کرد و حضور او را نقض حاکمیت ملی لبنان خواند. اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه نیز در اظهاراتی اعلام کرد که تهران باید به اقدامات خود علیه مردم سوریه اعتراف کند. در عراق، محمدباقر قالیباف ضمن حضور بر مزار ابومهدی المهندس بر تداوم مقابله با آمریکا تاکید کرد، اما در عین حال هشدار داد که بدون رشد اقتصادی و رفع گرسنگی مردم، قدرت نظامی پایدار نخواهد ماند. در واکنشی دیگر، دفتر نخستوزیر اسرائیل ضمن انتقاد شدید از رجب طیب اردوغان، او را متهم کرد که در پی گسترش نفوذ ضداسرائیلی خود در سوریه است.
تشدید سرکوب، احکام اعدام و چالشهای امنیتی داخلی
دیوان عالی کشور حکم اعدام ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی ۲۴ ساله متهم به بغی را تایید کرد. همزمان گزارشها از اعتصاب غذای محبوبه شعبانی در زندان وکیلآباد مشهد و افزایش شمار زندانیان سیاسی در زندان شیبان اهواز به بیش از ۶۰۰ نفر حکایت دارد.
افشای یک فایل صوتی از اعتراضات دی ۱۴۰۴ نشان میدهد که نیروهای امنیتی از مساجد به عنوان پایگاه سرکوب و تلهگذاری برای معترضان استفاده کردهاند. همزمان، امام جمعه قم خواستار فعالسازی مساجد محلی با نیروهای بسیجی شد. در لایه امنیتی، نایبرئیس کمیسیون اصل نود مجلس با اشاره به ترور فرماندهان و دانشمندان هستهای، نفوذ بیگانگان را عامل این رویدادها دانست و خواستار تصویب طرحی برای جرمانگاری نفوذ شد.
رویدادهای بینالمللی
وزارت امور خارجه آمریکا با فروش احتمالی موشکهای تاکتیکی سایدوایندر به ارزش ۱۲۵ میلیون دلار به کره جنوبی موافقت کرد. همچنین در سوئد، حمله یک دانشآموز سابق با کلاهخود و شمشیر به دبیرستانی در شهر فاگرستا منجر به مجروح شدن شدید سه نفر و قرنطینه موقت مراکز عمومی شد.