خلاصه کلی
تنشها بر سر تنگه هرمز، امنیت دریانوردی و بازار نفت
دونالد ترامپ با تاکید بر کنترل کامل آمریکا بر تنگه هرمز اعلام کرد ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. در مقابل، نمایندگان مجلس ایران از طرحی امنیتی خبر دادند که بر اساس آن نظارت بر تنگه هرمز بر عهده ستاد کل نیروهای مسلح ایران قرار گرفته و از کشتیهای عبوری عوارض دریافت میشود. رسانههای حکومتی ایران نیز اعلام کردند مذاکره مستقیمی با واشنگتن در جریان نیست و گفتگوها تنها با واسطه عمان انجام شده است. همزمان، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران به کشورهای منطقه درباره تسهیل فعالیتهای نظامی آمریکا هشدار داد. از سوی دیگر، عربستان سعودی ائتلاف دفاع دریایی چندملیتی را برای حفاظت از مسیرهای تجاری فعال کرد. با تشدید تنشها، قیمت نفت برنت به ۹۲ دلار رسید و در ایران، قیمت دلار به رکورد ۱۹۱ هزار تومان و سکه به ۱۹۴ میلیون تومان افزایش یافت. در این میان، مقامات امارات شایعه قطع روابط تجاری با ایران را رد کردند و خطوط هوایی اماراتی پروازهای خود بر فراز ایران را از سر گرفتند.
سفر قالیباف به عراق و چالش شبهنظامیان در بغداد
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در سفر به بغداد با همتای عراقی خود دیدار کرد و بر ایجاد نظم جدید منطقهای بدون حضور آمریکا تاکید کرد. در این دیدار، رئیس مجلس عراق خواستار اختصاص وضعیت ویژهای برای صادرات نفت این کشور از مسیر تنگه هرمز شد. این سفر در حالی انجام میشود که نخستوزیر عراق به دلیل تلاش برای انحصار سلاح در دست دولت، از سوی شبهنظامیان تحت حمایت تهران تهدید به مرگ شده و تدابیر امنیتی در منطقه سبز بغداد به شدت افزایش یافته است.
تحولات نظامی و دیپلماسی منطقهای
مصر و قطر در دیداری دو جانبه بر لزوم کاهش تنشها و صلح پایدار تاکید کردند، در حالی که وزیر خارجه مصر نسبت به خسارات شدید اقتصادی ناشی از ناامنی در دریای سرخ هشدار داد. در عرصه نظامی، ارتش اسرائیل دو فرمانده حماس را در غزه هدف قرار داد و نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، تهدید کرد در صورت بازگشت به قدرت، پاسخ حملات حزبالله را مستقیما به ایران خواهد داد. گزارشهای اطلاعاتی غربی نیز از ارسال قطعات موشک و پهپاد از سوی روسیه به ایران از طریق دریای خزر خبر میدهند. همچنین ناتو اعلام کرد پدافند هوایی این پیمان پیشتر چهار موشک بالستیک شلیکشده از ایران به سمت ترکیه را رهگیری کرده است.
تحولات داخلی، سرکوبهای مدنی و بحرانهای زیستمحیطی در ایران
در پی تاکیدهای مجتبی خامنهای، تغییرات گستردهای در مدیریت قوه قضاییه با انتصاب چهرههای باسابقه در سرکوب معترضان صورت گرفت. محمد خاتمی، رئیسجمهور اسبق، با ابراز تاسف از کشته شدن علی خامنهای، توافق با آمریکا را راه نجات حکومت دانست. در حوزه اجتماعی، هیوا سیفیزاده خواننده زن به چهار سال حبس محکوم شد، آرمین نورانی خواننده رپ پس از بازداشت و اعتراف اجباری آزاد شد و آذر یاهو به دلیل ثبت کامنت برای نخستوزیر اسرائیل به سه سال حبس محکوم گردید. همچنین سه دانشجوی دیگر دانشگاه شریف اخراج شدند و ۳۸ نماینده مجلس خواستار برخورد دولت با مروجان برهنگی شدند. در حوزه زیستمحیطی نیز سواحل قشم بار دیگر با موج جدیدی از آلودگی نفتی مواجه شد.