خلاصه کلی
تنشهای نظامی و محاصره دریایی در تنگه هرمز
با پایان مهلت ۶۰ روزه آتشبس، قیمت نفت بار دیگر به بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه رسید. این افزایش قیمت ناشی از ابهام در وضعیت تنگه هرمز و ادامه حملات حوثیها در بابالمندب است. همزمان، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از اجرای محاصره دریایی موسوم به دیوار فولادین علیه ایران خبر داده که بر اساس گزارشها، منجر به توقف تقریبی صادرات نفت ایران از پایانه خارک شده است. دونالد ترامپ با استقبال از ایده اعلام تنگه هرمز به عنوان قلمرو آمریکا، تاکید کرد که واشینگتن کنترل این آبراه را در دست دارد. در همین حال، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر آمریکا ظرف چند هفته آینده تعهدات خود را اجرا نکند، تهران برای شکستن محاصره دست به اقدام نظامی تهاجمی خواهد زد. همچنین گزارشهایی از اصابت یک پرتابه ناشناس به موتورخانه یک کشتی تجاری در تنگه هرمز و مصدومیت یکی از خدمه منتشر شده است. در پاسخ به کاهش ذخایر مهمات در جریان درگیری با ایران، نیروی دریایی آمریکا قراردادی ۲۲.۹ میلیارد دلاری برای افزایش چشمگیر تولید موشکهای تاماهاوک امضا کرد.
تحولات سیاسی آمریکا و مواضع ترامپ
نظرسنجیهای جدید رویترز/ایپسوس نشان میدهد محبوبیت دونالد ترامپ به ۳۳ درصد کاهش یافته که پایینترین سطح در دوران ریاستجمهوری اوست. ترامپ در اظهاراتی جنجالی، ضمن انتقاد از کره جنوبی برای عدم مشارکت در عملیات نظامی علیه ایران، دستور کاهش رزمایشهای مشترک با این کشور را صادر کرد که با مخالفت شدید نمایندگان هر دو حزب در سنا روبرو شد. سناتورها این اقدام را کوتهبینانه و باعث تقویت کره شمالی و روسیه دانستند. ترامپ همچنین از رویکرد عمان در قبال تنگه هرمز انتقاد کرد. از سوی دیگر، مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، ابراز امیدواری کرد که با شکلگیری ائتلافی از متحدان ناتو و کشورهای عرب، ثبات به منطقه بازگشته و قیمت سوخت کاهش یابد.
بحران در عراق و اقلیم کردستان
حملات پهپادی به دفتر نخستوزیر اقلیم کردستان عراق موجی از محکومیتهای بینالمللی از سوی امارات، آمریکا و احزاب کرد را به دنبال داشت. در حالی که مقامات اقلیم، ایران را مسئول این حملات میدانند، عباس عراقچی آن را عملیات پرچم دروغین دشمن خواند. در این میان، محمدباقر قالیباف برای گفتگو درباره ثبات منطقه عازم بغداد است. از سوی دیگر، گروه کتائب حزبالله با تهدید نخستوزیر عراق، خلع سلاح خود را مشروط به خروج کامل نیروهای آمریکا و ترکیه و انحلال پیشمرگهها دانست.
روند صلح در غزه و وضعیت لبنان
جرد کوشنر، فرستاده ویژه آمریکا، پس از دیدار با رهبران حماس و بنیامین نتانیاهو، اعلام کرد که خلع سلاح کامل حماس شرط اصلی آغاز بازسازی غزه است. وی از طرحی برای غیرنظامیسازی غزه تحت نظارت یک ژنرال آمریکایی خبر داد. در لبنان، ژوزف عون با انتقاد از تاکتیکهای نظامی اسرائیل، تاکید کرد که کشورش میان گزینه جنگ یا دیپلماسی قرار دارد. وزارت خارجه آمریکا نیز حزبالله را تنها مسئول ادامه حضور اسرائیل در لبنان و مانع اصلی ثبات این کشور معرفی کرد.
چالشهای داخلی و حقوق بشر در ایران
گزارشهای خبری حاکی از فشار فزاینده اقتصادی بر حکومت ایران و احتمال وقوع ناآرامیهای سراسری به دلیل مشکلات معیشتی است. بحران نقدینگی باعث کمبود شدید دارو در داروخانهها شده و بدهی سازمانهای بیمهگر به صنایع دارویی از ۶۰ هزار میلیارد تومان فراتر رفته است. در حوزه حقوق بشر، نهادهای مدنی در سالگرد اعدامهای ۱۳۶۷، بر ادامه سیاست حکومت از طریق وحشت تاکید کردند. همچنین، دادگاه فدرال کانادا حکم اخراج سلمان سامانی، مقام سابق وزارت کشور، را تایید کرد. در تحولی دیگر، رسانه آزاد به اتهام نشر اکاذیب توقیف و مدیر آن با قرار کفالت آزاد شد.