خلاصه کلی
بحران تنگه هرمز، محاصره دریایی و جهش قیمت نفت
تنشها در تنگه هرمز با اظهارات قاطع دونالد ترامپ و واکنشهای ایران شدت گرفته و بازار جهانی انرژی را تحت تاثیر قرار داده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که نیروی دریایی ایالات متحده با تسلط صددرصدی بر تنگه هرمز، محاصرهای مانند یک دیوار فولادی ایجاد کرده است که مانع ورود کشتیها به ایران میشود. در مقابل، کمیسیون امور داخلی مجلس ایران طرحی را به تصویب رساند که بر اساس آن تردد تجهیزات متعلق به آمریکا، اسرائیل و کشورهای متخاصم از تنگه هرمز ممنوع میشود.
همزمان، مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، هشدار داد که ادامه محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران پیامدهایی سنگینتر از جنگ بر اقتصاد کشور دارد و با توجه به هزینه چهار برابری مسیر زمینی نسبت به مسیر دریایی، میتواند سالانه تا ۱۸ میلیارد دلار هزینه اضافی به بار آورد.
کاهش امیدها به بازگشایی این آبراه حیاتی و شروط متقابل دو کشور سبب جهش حدود ۵ درصدی قیمت نفت شد؛ به طوری که نفت برنت به حدود ۸۷.۷ دلار و نفت وست تگزاس به بیش از ۸۲ دلار رسید. ایران بازگشایی تنگه هرمز را مشروط به لغو تحریمها و پایان محاصره کرده، در حالی که ترامپ پرداخت غرامت از سوی تهران بابت کشتهها و مجروحان آمریکایی را خواستار شده است.
تهدیدهای امنیتی و تحرکات نظامی در منطقه
شبهنظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی، حملات خود را در یمن و دریای سرخ افزایش دادهاند. ارتش یمن از حملات موشکی و پهپادی حوثیها به مناطق مسکونی در مارب و بندر مخا خبر داد. این گروه همچنین یک نفتکش را در تنگه هرمز و پالایشگاه جازان در عربستان را هدف قرار داده است که این اقدامات نگرانی بازار انرژی را دوچندان کرده است.
در همین حال، واشنگتنپست افشا کرد که ماه گذشته به دلیل وجود تهدیدهای جدی از سوی ایران برای ترور دونالد ترامپ، یک عملیات فوقالعاده و محرمانه انجام شد که طی آن ترامپ به جای هواپیمای رسمی ایرفورس وان، با یک هواپیمای نظامی جایگزین و به صورت مخفیانه از ترکیه خارج شد.
بنبست در مذاکرات اسرائیل و لبنان و هماهنگی با سنتکام
دور بعدی مذاکرات غیرمستقیم میان اسرائیل و لبنان به دلیل تشدید تنشها به تعویق افتاده است. لبنان خواهان عقبنشینی بیشتر اسرائیل است و اسرائیل نیز ارتش لبنان را به هماهنگی با حزبالله متهم میکند. در همین حال، ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، در دیدار با برد کوپر، فرمانده سنتکام، تاکید کرد که مذاکرات سیاسی جاری نتیجه دستاوردهای نظامی اسرائیل است و ارتش برای بازگشت فوری به جنگی سنگین آمادگی کامل دارد.
توافق محرمانه برای تخلیه مواد هستهای از سوریه
بر اساس گزارشها، آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پی توافقهای محرمانه دولت ترامپ با اسرائیل و سوریه، به زودی مواد هستهای باقیمانده در سایت مخفی موسوم به سایت ۹۹ در سوریه را خارج خواهد کرد. این اقدام برای جلوگیری از دسترسی به بقایای کیک زرد و راکتور الکبر و پیشگیری از ساخت بمب کثیف صورت میگیرد.
مواضع و تقابلهای سیاسی درباره ایران
تام کاتن، سناتور آمریکایی، با حمایت از مردم ایران اعلام کرد که آنها شایسته آیندهای بهتر هستند و ترامپ پیشتر تاکید کرده که کمک در راه است. در مقابل، روزنامه کیهان چاپ تهران با انتقاد شدید از پیمان دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان، حاکمان این کشورها را به خیانت و همکاری با اسرائیل متهم کرد و مدعی شد که مردم منطقه بیداری خود را در مقاومت ذیل حاکمیت ولایت فقیه میبینند.