خلاصه کلی
تغییرات در شورای عالی امنیت ملی و رهبری ایران
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، در حکمی محسن رضایی را به عنوان دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد. این تصمیم پس از استعفای محمدباقر ذوالقدر اتخاذ شد. پیش از این، پیامی منتسب به مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، منتشر شده بود که در آن محسن رضایی به عنوان نماینده او در این شورا معرفی و از تلاشهای ذوالقدر قدردانی شده بود. انتشار و حذف سریع این خبر در برخی رسانههای حکومتی نظیر تسنیم، گمانهزنیها درباره اختلافات داخلی بر سر روند گفتگوها با آمریکا را افزایش داده است. همزمان با آغاز سومین سال ریاستجمهوری، مسعود پزشکیان با مجتبی خامنهای دیدار کرد و دو طرف درباره معیشت مردم، شرایط جنگ، تحولات نظامی و تعامل با خارج گفتگو کردند.
مناقشه تنگه هرمز و دیپلماسی ایران و آمریکا
بحثها پیرامون بازگشایی تنگه هرمز همچنان با مواضع سخت حاکمیت ایران همراه است. صادق آملی لاریجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، تاکید کرد که ایران به هیچ قیمتی از این آبراه عقبنشینی نمیکند. پیشتر، محمدباقر ذوالقدر شش شرط برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح کرده بود که شامل خروج نیروهای آمریکایی، رفع تحریمها، پرداخت خسارت جنگ و پایان حملات آمریکا به متحدان ایران است. همچنین کمیسیون امنیت ملی مجلس کلیات طرح اقدام راهبردی تامین امنیت تنگه هرمز را تصویب کرد. در مقابل، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در گفتگو با اکسیوس اعلام کرد که به جای حمله نظامی، مایل است فشار اقتصادی بر ایران را ادامه دهد. گزارشها نشان میدهد ترامپ مایل است بدون توافق هستهای جدید و صرفاً با شرط بازگشایی کامل تنگه هرمز به روی کشتیرانی بینالمللی، جنگ را پایان دهد. همزمان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد در حال حاضر هیچ مذاکرهای با آمریکا در جریان نیست و واسطهها برای یافتن راههای گفتگو تلاش میکنند. او شرط ازسرگیری مذاکرات را جبران نقض عهدها از سوی آمریکا خواند و گفت ایران کشته شدن علی خامنهای، رهبر پیشین خود را فراموش نخواهد کرد. در این میان، سلطان عمان و امیر قطر در دوحه درباره کاهش تنشهای منطقه و امنیت تنگه هرمز مشورت کردند.
تنشهای منطقهای در خاورمیانه
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ضمن رد سند پیشنهادی شورای صلح غزه، عقبنشینی ارتش از غزه را به خلع سلاح کامل حماس مشروط کرد و مدعی شد ایران به دلیل ترس از واکنش اسرائیل، حمله مستقیم نخواهد کرد. در لبنان، مقامات دولتی اعلام کردند پیش از حضور در مذاکرات رم با اسرائیل، منتظر نتایج رایزنیها خواهند ماند و الحاق احتمالی بخشهایی از جنوب لبنان به خاک اسرائیل را رد کردند. در یمن، دولت قانونی حملات حوثیهای وابسته به ایران به بندر مخا را جنگ علیه منابع مردم خواند؛ این در حالی است که حوثیها حمله به این بندر و نیز حمله پهپادی به پالایشگاه آرامکوی عربستان در جازان را تایید کردند. از سوی دیگر، سوریه و روسیه توافق کردند که پایگاههای نظامی روسیه در حمیمیم و طرطوس تا سه ماه آینده به مراکز مشترک آموزشی تبدیل شوند.
اوضاع داخلی، احکام قضایی و انرژی در ایران
دیوان عالی کشور حکم اعدام رسول رضایی، شهروند اهل فریمان و از بازداشتشدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ را به اتهام محاربه تایید کرد. همزمان، یلدا معیری، عکاس خبری، به صورت غیابی به ۱۵ سال حبس محکوم شد. در تحولی دیگر، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری گزارشها مبنی بر ورود هواگردهای آمریکایی و اسرائیلی به آسمان ایران پیش از حمله به بیت رهبری را تکذیب کرد. همچنین در حوزه انرژی، معاون وزیر نیرو از آمادهشدن مقدمات واردات ۴۵۰ مگاوات برق از ترکیه برای تامین نیاز شرکتهای پتروشیمی ایران خبر داد.