خلاصه کلی
در ۱۲ ساعت گذشته، تحولات مربوط به تنشهای میان ایران و آمریکا، وضعیت کنترل تنگه هرمز، اختلافات داخلی در جمهوری اسلامی بر سر مذاکره، و صدور احکام سنگین قضایی و حقوق بشری در صدر اخبار قرار داشتهاند.
تنشهای ایران و آمریکا و مناقشه بر سر تنگه هرمز
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با انتقاد شدید از مواضع مقامات جمهوری اسلامی، آنها را دورو خواند و گفت در حالی که در خفا خواستار گفتگو هستند، در ظاهر آن را انکار میکنند. ترامپ تأکید کرد که تنگه هرمز تحت کنترل نیروی دریایی آمریکا و در محاصره کامل است. در همین حال، سیبیاس نیوز تایید کرد که هیچ مذاکره جدیدی در جریان نیست و تنها گفتگوهای غیرمستقیم قبلی از طریق میانجیها ادامه دارد. سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز هرگونه مذاکره مستقیم با آمریکا را رد کرد و گفت گفتگوها با عمان صرفاً درباره تردد ایمن در تنگه هرمز است.
از سوی دیگر، سنتکام اعلام کرد که در پی محاصره دریایی ایران، تاکنون ۴۴ کشتی تجاری مجبور به تغییر مسیر شدهاند، در حالی که مقامات مجلس ایران مدعی مدیریت عبور و مرور در این آبراه راهبردی توسط نیروهای مسلح ایران هستند. همزمان، سپاه پاسداران ادعا کرد یک پهپاد امکیو۹ آمریکایی را در آسمان تنگه هرمز رهگیری و سرنگون کرده است. گزارشها همچنین نشان میدهند علیرغم تنشها، روزانه سه تا پنج میلیون بشکه نفت همچنان از این آبراه عبور میکند. در این میان، افشای یک ایمیل داخلی از سنتکام نشان میدهد که تحلیلگران نظامی آمریکا به دنبال راههای خلاقانه و غیرمستقیم برای فشار بر ایران هستند که به عقیده ناظران، نشاندهنده محدود بودن گزینههای پیش روی ترامپ است.
اختلافات داخلی در ایران درباره توافق و سیاست خارجی
موضوع تفاهم با آمریکا بار دیگر موجب بروز تنشهای سیاسی داخلی در ایران شده است. هیات رئیسه مجلس خبرگان در بیانیهای با حمایت از مواضع مجتبی خامنهای، هرگونه امید به توافق با آمریکا را سرابی بیفایده و تسلیمطلبی خواند. این بیانیه پس از آن صادر شد که مسعود پزشکیان تفاهمنامه اسلامآباد را حاصل خرد جمعی و مرکز ثقل روابط خارجی آینده ایران توصیف کرده بود. در همین راستا، حمید رسایی، نماینده مجلس، پزشکیان و قالیباف را به دلیل دل بستن به تفاهمنامهها با آمریکا سرزنش کرد. از سوی دیگر، محمدجواد ظریف هشدار داد که بسته شدن یا بهرهبرداری کوتاهمدت از تنگه هرمز میتواند اجماعی جهانی، حتی با مشارکت چین، علیه ایران ایجاد کند.
سرکوبهای امنیتی و بحران حقوق بشر
گزارشهای حقوق بشری از تشدید برخوردها در ایران حکایت دارند. کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل در بیانیهای نسبت به شکنجه، بازداشت خودسرانه و اعترافات اجباری بهائیان در ایران ابراز نگرانی کردند. در حوزه احکام قضایی، مهدی روشنی، از بازداشتشدگان اعتراضات مردمی، بر اساس اعترافات اجباری تحت شکنجه به اعدام محکوم شد. همچنین چهار فعال مدنی ترک در دادگاه انقلاب تهران در مجموع به ۳۰ سال حبس محکوم شدند که سهم عباس لسانی ۱۵ سال حبس است. در موردی دیگر، خدیجه شادمان، مادر و تنها سرپرست فرزند خردسالش، به تحمل ۵ سال حبس قابل اجرا محکوم و از حق مرخصی محروم شده است.
تحولات نظامی و منطقهای
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی به اسرائیل شلیک کند، با پاسخی بسیار سنگین و غیرمعمول روبرو خواهد شد. در همین حال، پنتاگون به دلیل کاهش ذخایر تسلیحاتی ناشی از جنگهای خاورمیانه و اوکراین، برای افزایش سه تا چهار برابری ظرفیت تولید سامانههای پدافندی پاتریوت و تاد با شرکتهای بزرگ تسلیحاتی توافق کرد. در حوزه دیپلماسی، وزیر خارجه پاکستان در تماسی تلفنی از عباس عراقچی برای سفر به اسلامآباد دعوت کرد و سخنگوی وزارت خارجه ایران خواستار اقدامات عملی اوکراین برای اثبات غیرعمدی بودن حمله به کشتیهای ایرانی شد.