خلاصه کلی
تشدید تنشها در تنگه هرمز و تهدیدات متقابل
در پی تشدید درگیریها در منطقه، جمهوری اسلامی بر «کنترل کامل» خود بر تنگه هرمز و بسته بودن آن تاکید کرده است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، اظهار داشت: "یا همه یا هیچکس! در منطقهای که ما نفت نفروشیم، کسی نفت نخواهد فروخت" و امنیت تنگه را منوط به عدم حضور نیروهای آمریکایی دانست. فرمانده کل ارتش، امیر حاتمی، نیز اعلام کرد "به آمریکاییها شلیک میکنیم" و میلیونها نفر با هر وسیلهای با نیروهای آمریکایی که "پای خود را در خاک ایران بگذارند" مقابله خواهند کرد.
در مقابل، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هشدار داد هرگونه حمله ایران به کشتیها در تنگه هرمز با بمباران پلها یا نیروگاههای ایران، حتی در تهران، پاسخ داده خواهد شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ایران را در "دردسر بزرگی" دانست و تاکید کرد واشنگتن اجازه نخواهد داد هدف قرار دادن کشتیرانی در تنگه هرمز به رویه تبدیل شود و به حذف قابلیتهای نظامی ایران که ناوبری دریایی را تهدید میکنند، ادامه خواهد داد. مایک پنس، معاون پیشین ترامپ، نیز ابراز امیدواری کرد آمریکا کارزار نظامی علیه ایران را از سر بگیرد و اسرائیل آماده پیوستن به این عملیات است. همزمان، بنرهایی در تهران با مضمون "آماده مرگ باش" خطاب به ترامپ نصب شدهاند.
در پاسخ به این تهدیدات، روابط عمومی سپاه پاسداران تاکید کرد "تنبیه متجاوز" ادامه دارد و اگر تجاوزات ادامه یابد، آماده عملیاتی میشوند که "اعلام عزای عمومی در آمریکا را به دنبال خواهد داشت." یک منبع نظامی به تسنیم گفت ایران در اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز "اراده فولادین" دارد و اگر آمریکا زیرساختهای ایران را هدف قرار دهد، جمهوری اسلامی نیز زیرساختها و تاسیسات انرژی منطقه، از جمله مراکزی که آمریکا در آنها منافع دارد، را هدف قرار خواهد داد. روزنامه کیهان نیز تهدید کرد در صورت هدف قرار گرفتن تاسیسات هستهای ایران، مراکز هستهای آمریکا هدف ضربات ویرانگر قرار خواهند گرفت.
همزمان با این رویدادها، خبرگزاریهای ایران از حملات موشکی آمریکا به مناطق سیریک و جزیره لارک در استان هرمزگان خبر دادند که ساکنان صدای چندین انفجار را شنیدهاند. ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح، راهبرد جمهوری اسلامی را اخراج نیروهای آمریکا از منطقه دانست و از نابودی یک "مرکز داده" با همکاری آمریکا، اروپا و اسرائیل در امارات خبر داد. منوچهر متکی، وزیر خارجه پیشین، نیز پیشنهاد حمله زمینی به پایگاههای آمریکا در عراق، کویت و بحرین و گرفتن ۲۰۰ اسیر را مطرح کرد. روزنامه قدس نیز خواستار سازماندهی نیروهای مردمی و گردانهای شهادتطلب برای حمله به پایگاههای آمریکا شد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، تمرکز آمریکا بر منطقه "کوه کلنگ" را بهانهجویی برای تخریب دانست و گفت فعالیتهای هستهای ایران بر اساس تعهدات پادمانی اعلام شده است.
حملات موشکی و واکنشهای منطقهای
نیروهای سپاه پاسداران با شلیک موشک "خیبر کرار"، مقر حزب کومله زحمتکشان کردستان در دره آلانه را هدف قرار دادند که به زخمی شدن شش پیشمرگه منجر شد. ارتش اردن نیز اعلام کرد پدافند هوایی این کشور چهار موشک شلیک شده از خاک ایران را در نزدیکی بندر عقبه رهگیری و منهدم کرده است. گزارشها از شنیده شدن صدای انفجار در عقبه و شهر ایلات اسرائیل حکایت دارد و پرواز یک هواپیمای اسرائیلی نیز لغو شد.
وزارت خارجه امارات متحده عربی حملات "خصمانه" ایران با موشک و پهپاد به بحرین، کویت، اردن و اقلیم کردستان عراق را محکوم و آن را نقض حاکمیت و تهدیدی برای امنیت این کشورها دانست. ماموریت دریایی اتحادیه اروپا (آسپیدس) نیز هشدار داد کشتیهای مرتبط با آمریکا، اسرائیل یا عربستان سعودی بیشتر در معرض حمله حوثیها در دریای سرخ و خلیج عدن قرار دارند و از شرکتهای کشتیرانی خواست از عبور این کشتیها خودداری کنند.
تحولات دیپلماتیک و سیاسی
رومن گوفمن، رئیس جدید موساد اسرائیل، دو هفته پیش برای گفتوگو درباره "جنگ در ایران و برنامه هستهای ایران" با جان رتکلیف، رئیس سیا، و مقامات کاخ سفید در واشنگتن دیدار کرد. این سفر، که نخستین سفر او به واشنگتن از زمان تصدی این مقام بود، پیش از تشدید تنشها در تنگه هرمز انجام شد و یکی از اهداف آن هماهنگی با کاخ سفید در مورد مذاکرات هستهای با ایران بود.
علی الزیدی، نخستوزیر عراق، برای گفتگو درباره همکاریهای گازی و تحولات منطقهای راهی ایران خواهد شد. سخنگوی دولت عراق تاکید کرد بغداد خود را بخشی از هیچ محور درگیری نمیداند و برای صیانت از صادرات نفت خود، برنامههایی برای ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات با شرکتهای آمریکایی تدوین کرده است. وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، تاکید کرد ایالات متحده همچنان برای دیپلماسی آمادگی دارد، اما در صورت عدم پایبندی ایران به توافقات، عملیاتهای نظامی ادامه خواهد یافت.
منوچهر متکی، نماینده مجلس و وزیر خارجه پیشین، از مذاکره با عمان درباره مدیریت تنگه هرمز انتقاد کرد و آن را "اشتباه بزرگی" خواند. او همچنین قطر را متهم کرد که پس از پذیرش آتشبس از سوی جمهوری اسلامی، به وعده پرداخت دوازده میلیارد دلار از داراییهای ایران عمل نکرده است.
وضعیت داخلی ایران و اقتصاد
قوه قضاییه ایران حکم اعدام مهدی خانکی، از معترضان بازداشتشده در دی ۱۴۰۴، را اجرا کرد. اتهامات او "اقدام عملیاتی به نفع اسرائیل و آمریکا" و "ساخت سلاح دوشپرتاب" اعلام شده است. همچنین، حکم ۱۰ سال حبس علی صانعی، دانشجوی کامپیوتر، با اتهاماتی از جمله "توهین به خامنهای"، "اجتماع و تبانی علیه امنیت" و "همکاری با اسرائیل" در دادگاه تجدیدنظر تایید شد.
همزمان با ادامه جنگ و محاصره دریایی در جنوب ایران، قیمت دلار در بازار آزاد تهران به ۱۹۱ هزار و ۶۰۰ تومان، یورو به ۲۱۸ هزار و ۷۰۰ تومان و پوند به ۲۵۳ هزار و ۹۰۰ تومان افزایش یافت. قیمت نفت خام برنت نیز با ۳.۹۳ درصد افزایش به ۹۴.۵۰ دلار رسید و شاخص بورسهای آسیایی و اروپایی تحت تاثیر نگرانی از طولانی شدن جنگ، کاهش یافت.
رضا پهلوی در پیامی به مردم ایران، جمهوری اسلامی را تنها باعث و بانی جنگ و بحران کنونی دانست و به "جنگ اصلی" رژیم علیه ملت ایران اشاره کرد. علی زینیوند، سخنگوی وزارت کشور، نیز گفت جمهوری اسلامی با همکاری سرویسهای امنیتی دیگر کشورها برای ضربه زدن به "شبکههای ضدایرانی" در آن سوی مرزها تردیدی ندارد و بر موضوعات امنیتی "تسلط کامل" وجود دارد. محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، از پایین بودن حقوق پرستاران و مشکلات ناشی از رانت و باندبازی در نظام سلامت انتقاد کرد که به مهاجرت و ترک شغل پرستاران منجر شده است.