خلاصه کلی
تشدید حملات نظامی آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی و واکنشهای منطقهای
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) از پایان موج جدید حملات هوایی و موشکی سنگین خود به مواضع نظامی جمهوری اسلامی خبر داد. این حملات با هدف کاهش توانایی تهران در تهدید کشتیرانی آزاد، مراکز فرماندهی، سامانههای پدافند هوایی، و توانمندیهای موشکی و پهپادی ایران را در نقاط مختلف از جمله بندرعباس، جزیره قشم و تنب بزرگ هدف قرار دادند. به دنبال این حملات، صدای انفجارهای شدید و فعالیت پدافند هوایی در شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، خرمآباد، سمنان، ارومیه و خنداب گزارش شد. همزمان، آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را تشدید کرده و یک نفتکش بدون محموله به نام بلما را که به سمت جزیره خارگ در حرکت بود، با شلیک موشک از کار انداخت.
در واکنش به این تنشها، کشورهای همسایه به حالت آمادهباش درآمدند. کویت و بحرین آژیرهای خطر را فعال کردند و پدافند هوایی کویت و اردن چندین پهپاد و موشک کروز منتسب به جمهوری اسلامی را رهگیری کردند. همچنین اربیل در شمال عراق شاهد حملات پهپادی در نزدیکی کنسولگری و پایگاههای آمریکا بود. در همین حال، دونالد ترامپ اعلام کرد که این حملات تا زمان دستیابی به توافق ادامه خواهد داشت و هشدار داد در صورت عدم توافق تا هفته آینده، زیرساختهای کلیدی مانند نیروگاهها و پلهای ایران هدف قرار خواهند گرفت. مقامات آمریکایی همچنین در حال بررسی گزینههای گستردهتر از جمله اعزام نیروی زمینی برای تصرف جزیره خارگ و بمباران تاسیسات زیرزمینی هستهای هستند.
روند دیپلماسی و آزادی زندانی آمریکایی
همزمان با درگیریهای نظامی، دنا کراری، شهروند ایرانی-آمریکایی که از آذر ۱۴۰۳ در ایران بازداشت بود، آزاد شد و به ایالات متحده بازگشت. دونالد ترامپ از این اقدام تهران قدردانی کرد. در همین حال، گزارشها نشان میدهد هیات مذاکرهکننده ایران تلاش کرده است با دور زدن فرستادگان ترامپ یعنی جرد کوشنر و استیو ویتکاف، کانال ارتباطی مستقیمی با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا ایجاد کند. ونس نیز ضمن دفاع از دیپلماسی تاکید کرد که بحران تنگه هرمز تنها از طریق اقدام نظامی حل نخواهد شد و مذاکره با تهران ضروری است.
بحران اقتصادی، بازداشتها و اجرای احکام اعدام در ایران
بازارهای مالی ایران تحت تاثیر تشدید جنگ با شوک شدیدی روبهرو شدند؛ به طوری که قیمت دلار از ۱۸۷ هزار تومان فراتر رفت و سکه به بیش از ۱۸۴ میلیون تومان رسید. گزارشهایی از اعتراضات و تعطیلی مغازهها در پاساژهای علاءالدین و چارسوی تهران منتشر شد. به دلیل شرایط خاص امنیتی، وزارت آموزش و پرورش امتحانات نهایی را در استانهای هرمزگان، بوشهر، خوزستان و سیستان و بلوچستان لغو و به زمان دیگری موکول کرد.
در حوزه حقوق بشر، قوه قضائیه حکم اعدام محمد امینی دهاقانی و عارف خوشکار، از بازداشتشدگان اعتراضات را اجرا کرد. همچنین مجید نیکاندیش، شهروند ۲۵ ساله قوچانی، پس از تایید حکمش در دیوان عالی در خطر جدی اعدام قرار دارد. در اقدامی دیگر، سپیده ابطحی، مستندساز و عضو خانه سینما بازداشت شد. مقامات مذهبی و سیاسی ایران مانند احمد علمالهدی و علیرضا اعرافی با تاکید بر لزوم انتقام و خونخواهی، از دولت خواستند از ترس آسیب به زیرساختها عقبنشینی نکند.
تحولات بینالمللی و تحریمهای جدید
آمریکا دور جدیدی از تحریمها را علیه یک شبکه تدارکاتی سپاه پاسداران شامل چهار فرد و سه شرکت در ایران، روسیه و نیجریه اعمال کرد. بریتانیا نیز سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای ممنوعه قرار داد؛ اقدامی که با واکنش منفی نمایندگان مجلس ایران مواجه شد. در تحولی دیگر، دولت عراق حزبالله لبنان را در فهرست تحریمهای بانکی خود قرار داد و وزارت خارجه آمریکا فروش تسلیحات هدایتشونده به ارزش ۱.۹۶ میلیارد دلار به عربستان سعودی را تایید کرد. همچنین بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، قرار است به زودی برای شرکت در مراسم یادبود لیندزی گراهام به آمریکا سفر کند.