خلاصه کلی
تنشهای امنیتی و سیاسی در آستانه مراسم تشییع علی خامنهای
در آستانه برگزاری مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی که چهار ماه پس از کشته شدنش در حمله آمریکا و اسرائیل برگزار میشود، تنشهای امنیتی و سیاسی شدیدی شکل گرفته است. مجتبی خامنهای به دلیل تهدیدات امنیتی مستقیم از سوی اسرائیل، از جمله اظهارات وزیر دفاع این کشور مبنی بر این که او برای مرگ علامتگذاری شده است، در مراسم تشییع پدرش شرکت نخواهد کرد.
گزارشهای رسانهای از انزوای فزاینده جمهوری اسلامی و غیبت مقامهای ارشد قدرتهای بزرگ جهانی در این مراسم حکایت دارند؛ به طوری که حضور مهمانان خارجی عمدتا به مقامات منطقهای نظیر وزیر امور خارجه طالبان و برخی مسئولان عراقی و گرجستانی محدود شده است. سخنگوی وزارت خارجه ایران اعلام کرد از کشورهایی که موضع ناشایستی در قبال حمله به خامنهای داشتند، برای این مراسم دعوت نشده است. همزمان، مقامات عالیرتبه دولتی و پارلمانی از جمله مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف از مردم خواستهاند در مراسم تشییع شرکت کنند، در حالی که فرماندهان نظامی ایران به ایالات متحده و اسرائیل درباره هرگونه خطای محاسباتی یا اقدام نظامی در روزهای برگزاری مراسم هشدار دادهاند.
روند مذاکرات ایران و آمریکا و تنشهای خلیج فارس
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دور بعدی گفتگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا قرار است در ۲۷ تیرماه (۱۸ ژوئیه) در دوحه قطر برگزار شود. با این حال، فضای مبهم سیاسی و نبود چشمانداز روشن از این مذاکرات موجب جهش ناگهانی قیمت دلار در بازار آزاد ایران به مرز ۱۷۲ هزار تومان شده است. در داخل کشور، تجمعاتی از سوی جریانهای تندرو در مخالفت با این تفاهمنامه شکل گرفته است.
در عرصه بینالمللی، شورای امنیت سازمان ملل شاهد هشدارهای تند علیه جمهوری اسلامی بود؛ مایک والتز، سفیر آمریکا، تاکید کرد که صبر دونالد ترامپ نامحدود نیست و اجازه گروگانگیری اقتصاد جهانی به ایران داده نخواهد شد. همچنین وزیر خارجه بحرین حملات ایران به تاسیسات غیرنظامی کشورش را جنایت جنگی خواند. از سوی دیگر، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا از نیروهای خود در بحرین به دلیل سرنگونی ۱۴ پهپاد انتحاری ایران در هفتههای گذشته تقدیر کرد. در حوزه دریانوردی، عبور یک نفتکش اماراتی با سیگنال روشن از تنگه هرمز نشانهای از بهبود نسبی شرایط تردد ارزیابی شده است، هرچند قرارگاه خاتمالانبیا نسبت به هرگونه مداخله آمریکا در این آبراه راهبردی هشدار داده و آن را با واکنش قاطع همراه دانسته است.
تحولات منطقه؛ تنشهای اسرائیل و انفجار در دمشق
ژوزف عون، رئیسجمهوری لبنان، با دفاع از روند مذاکرات با اسرائیل اعلام کرد که لبنان حتی یک اینچ از خاک خود را واگذار نخواهد کرد، در حالی که وزیر دفاع اسرائیل بر ماندن نیروهای این کشور در مناطق امنیتی لبنان، سوریه و غزه تاکید دارد و حزبالله نیز این مذاکرات را سازشکارانه میداند. در میدان نبرد، ارتش اسرائیل از کشته شدن یکی از اعضای حزبالله در مرزهای جنوبی لبنان خبر داد. همچنین نهادهای امنیتی اسرائیل یک شهروند تاجیکستانی را به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی بازداشت کردند. در غزه نیز حماس یک ساکن این منطقه را به اتهام همکاری با اسرائیل در ترور فرماندهان خود اعدام کرد. همزمان در سوریه، انفجار بمبی در کافهای در دمشق منجر به کشته شدن دستکم ۵ نفر و زخمی شدن ۱۵ تن دیگر شد.
افزایش سرکوبهای داخلی و بحران حقوق بشر در ایران
برخوردهای امنیتی و قضایی در ایران با شدت ادامه دارد. علی محلوجی، راننده اتوبوس و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، در دادگاه انقلاب اراک به اتهام اقدام علیه امنیت ملی به اعدام محکوم شده است. همزمان، فشارها بر فعالان صنفی معلمان افزایش یافته و احکامی نظیر پنج سال حبس برای آزاده سالکی و دو سال حبس برای احمد علیزاده صادر شده است. از سوی دیگر، گزارشها از ضربوشتم شدید محمدرضا مرادبهروزی، زندانی سیاسی در زندان چوبیندر قزوین و انتقال او به بیمارستان خبر میدهند. همچنین در اقدامی تبلیغاتی، اعلامیههایی در شهرهای مختلف برای ترویج و اجبار حجاب توزیع شده که در آنها ادعاهای نادرستی درباره پوشش زنان در آثار تختجمشید مطرح شده است.
اخبار کوتاه بینالمللی
در جنگ اوکراین، حملات گسترده موشکی و پهپادی روسیه به کییف و فرودگاههای نظامی اوکراین منجر به کشته شدن ۵ نفر و زخمی شدن ۳۴ تن دیگر شد. در عراق، ایالات متحده پس از ماهها تعلیق با هدف اعمال فشار بر بغداد، ارسال محمولههای دلار به این کشور را از سر گرفته است، هرچند کمکهای امنیتی همچنان تعلیق هستند. در ایالات متحده نیز مقامات ایالت اوهایو ۱۶ کودک را که در شرایطی اسفبار در خانهای مخروبه نگهداری میشدند نجات داده و والدین و پدربزرگ و مادربزرگ آنها را بازداشت کردند.