خلاصه کلی
تحولات توافق ایران و آمریکا و داراییهای مسدودشده
عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی ایران، جزئیات بخش اقتصادی تفاهمنامه اخیر با آمریکا را تشریح کرد. او از توافق بر سر آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از منابع مسدودشده ایران در مرحله نخست و اعطای معافیتهای موقت صادرات نفت خبر داد و تاکید کرد ایران ملزم به خرید انحصاری کالا از آمریکا نیست. این مذاکرات با میانجیگری قطر و پاکستان در سوئیس انجام شده است. همزمان، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، این معافیت ۶۰ روزه تحریمی را "موقت" خواند و بر انتظار واشنگتن برای پایبندی تهران به تعهداتش تاکید کرد. او افزود هیئتهای فنی برای ادامه گفتوگوها به سوئیس بازخواهند گشت و بازرسان انرژی اتمی باید در ایران حضور یابند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد ایران امتیازات زیادی میدهد و آمریکا در حال پیروزی است. او افزود بازرسان آمریکایی همراه با بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تاسیسات هستهای ایران بازدید خواهند کرد و در صورت مخالفت ایران با بازرسیها، توافقات نادیده گرفته میشوند. ترامپ و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، تاکید کردند که واشنگتن بخشی از داراییهای ایران را آزاد خواهد کرد تا منحصراً برای خرید محصولات کشاورزی (مانند ذرت، گندم، سویا) و دارو از تولیدکنندگان آمریکایی استفاده شود و وزارت خزانهداری بر این روند نظارت خواهد داشت. ترامپ همچنین هرگونه مطالبه عوارض از کشتیها در تنگه هرمز از سوی ایران را رد کرد و هشدار داد در صورت نادرست بودن این اطلاعات، مذاکرات پایان خواهد یافت. در داخل ایران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، این تفاهمنامه را "اعلامیه شکست آمریکا" و نتیجه مقاومت ایران دانست. عبدالحسین روحالامینی، نماینده مجلس، نیز گفت متن تفاهمنامه ۲۵ بار بین مجتبی خامنهای و تیم مذاکرهکننده جابجا شده است. ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، هرگونه واگذاری تنگه هرمز از طریق مذاکره را رد کرد. نخستوزیر قطر، محمد بن عبدالرحمن آلثانی، بر لزوم ایجاد خط ارتباطی مستقیم بین آمریکا و ایران برای بازگشایی تنگه هرمز تاکید کرد و از عادی شدن تولید گاز مایع کشورش در هفتههای آتی خبر داد. در همین حال، سازمان بینالمللی دریانوردی از تخلیه ۱۱ هزار ملوان گرفتار در خلیج فارس خبر داد و دهها کشتی تجاری نیز از گذرگاه موقت عمان یا مسیر شمالی نزدیک سواحل ایران استفاده کردند. آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا به دلیل احتمال نقض آتشبس و تنشها، به شرکتهای هواپیمایی توصیه کرد از حریم هوایی ایران، عراق و لبنان اجتناب کنند.
تحولات منطقهای و مواضع اسرائیل
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سفر به کویت، بر تضمینهای امنیتی واشنگتن به متحدانش در خلیج فارس تاکید کرد و اطمینان داد آمریکا هیچ اقدامی برای تضعیف امنیت آنها انجام نخواهد داد. او همچنین از سرگیری فعالیت سفارت آمریکا در کویت خبر داد. در همین حال، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اظهار داشت واشنگتن هیچ درخواستی مبنی بر عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان مطرح نکرده و اسرائیل تحت هیچ شرایطی عقبنشینی نخواهد کرد. او تاکید کرد که اسرائیل برای محافظت از ساکنان شمالی در این منطقه حضور دارد و زیرساختهای تهدیدآمیز تخریب شدهاند. خبرگزاری دولتی لبنان از حمله پهپادی اسرائیل به خودرویی در جنوب لبنان خبر داد که منجر به کشته شدن دو نفر شد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، فاش کرد که پیش از حمله به جمهوری اسلامی، دونالد ترامپ را در جریان قرار داده، اما برای عملیات از او مجوز نگرفته است. او مدعی شد این حمله مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شده و سیاست اسرائیل بر پایه قدرت و پیشدستی در برابر تهدیدات استوار است. رویترز گزارش داد اسرائیل و لبنان با حمایت آمریکا در حال بررسی طرحی آزمایشی برای واگذاری کنترل بخشی از جنوب لبنان از نیروهای اسرائیلی به ارتش لبنان هستند، مشروط بر اینکه نیروهای لبنانی آموزشدیده آمریکا با حزبالله ارتباطی نداشته باشند.
مسائل داخلی ایران
هادی و فضلالله نیکبخت، دو زندانی سیاسی در اصفهان، به اتهام "افساد فیالارض" و سازماندهی اعتراضات به اعدام محکوم شدهاند؛ برادرشان نیز با اتهام مشابهی روبروست. مهنام صفوی، رپر ۲۲ ساله اصفهانی، نیز به دلیل حمایت از اعتراضات و پس از اعترافات اجباری، به اعدام محکوم شده است. روحالله لکعلیآبادی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، از ناپدید شدن ۷۰۰ میلیون دلار از بودجه یک میلیارد دلاری دارو و تجهیزات پزشکی خبر داد و خواستار گزارش دقیق مسئولان شد. ساکنان بومهن نیز از قطعی بیش از شش روزه آب گلایه کردند. کامران غضنفری، نماینده مجلس، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، را به تعطیلی "خودسرانه" و غیرقانونی صحن علنی برای چهار ماه متهم کرد. او مدعی شد این اقدام برای جلوگیری از مخالفت نمایندگان با روند مذاکرات و پذیرش آتشبس صورت گرفته و حدود ۴۰ نماینده بیانیه تحصن را امضا کردهاند. روابط عمومی شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران نیز از اعمال محدودیتهای پروازی در فرودگاههای مهرآباد و مشهد و آسمان قم طی روزهای ۱۲ تا ۱۸ تیرماه (اوایل جولای) همزمان با مراسم تشییع رهبر پیشین جمهوری اسلامی خبر داد.