خلاصه کلی
مذاکرات ایران و آمریکا و واکنشهای بینالمللی
در پی مذاکرات اخیر میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده در سوئیس، سنای آمریکا با ۵۰ رای موافق در برابر ۴۸ رای مخالف، طرحی را برای توقف اقدام نظامی علیه ایران تصویب کرد. این رایگیری نشاندهنده افزایش نگرانیها در میان هر دو حزب درباره درگیری نظامی است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با دفاع از رویکرد خود مدعی شد که ایران در موضع ضعف قرار گرفته و توافقی برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای در حال شکلگیری است. در مقابل، سناتورهایی مانند چاک شومر و تد کروز از این رویکرد انتقاد کرده و نسبت به فریب خوردن واشینگتن و غیرقابل اعتماد بودن مقامات ایران هشدار دادند. محمدباقر قالیباف نیز پس از حضور در مذاکرات تفاهمنامه پایان جنگ در سوئیس و سفر به عمان، برای شرکت در نشست مجالس کشورهای اسلامی به باکو سفر کرد. در همین حال، مسعود پزشکیان تاکید کرد که توان موشکی ایران بخشی از هیچ تفاهمنامهای نبوده و نخواهد بود.
امنیت دریانوردی و وضعیت تنگه هرمز
گزارشهای ردیابی دریایی حاکی از افزایش قابل توجه تردد کشتیها در تنگه هرمز است. سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام کرد عملیات تخلیه صدها کشتی گرفتار در خلیج فارس آغاز شده است. دولت عمان نیز در هماهنگی با ایران و آمریکا، یک مسیر دریایی موقت برای عبور ایمن تمامی کشتیها تعیین کرده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، تاکید کرد که بر اساس قوانین بینالمللی، ایران حق دریافت هیچگونه عوارض برای عبور کشتیها از این آبراه را نخواهد داشت. نخستوزیر قطر نیز ایجاد خط تماس مستقیم میان واشینگتن و تهران را برای جلوگیری از اخلال در روند بازگشایی این تنگه ضروری دانست.
فعالیتهای هستهای و بازرسیهای آژانس
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از آغاز قریبالوقوع بازرسیها از تاسیسات هستهای ایران خبر داد و اولویت اصلی را تعیین تکلیف اورانیومهای غنیشده با غنای بالا اعلام کرد. مارکو روبیو مدعی شد ایران به دلایل سیاسی داخلی، توافق بر سر بازرسیها را در سطح رسانهای تکذیب میکند. همچنین مارک روته، دبیرکل ناتو، از تلاشها برای تضعیف توانایی هستهای ایران حمایت کرد و دستیابی ایران به سلاح هستهای را برای جهان ویرانگر دانست.
تنشهای منطقهای و جبهه لبنان
گزارشها حاکی از احتمال عقبنشینی بخشی از نیروهای اسرائیل از جنوب لبنان و بررسی این موضوع در مذاکرات واشینگتن است. جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، بر لزوم پایان اشغال جنوب کشورش تاکید کرده و رایزنیهایی با مقامات ارشد آمریکایی درباره سازوکار آتشبس انجام داده است. نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، مقاومت را تنها ضامن حاکمیت لبنان خواند و در مقابل، وزارت خارجه اسرائیل تصاویری از شبکه گسترده تونلهای حزبالله در نزدیکی مرزهای خود منتشر کرد. در تحولی دیگر، یک گروگان پیشین حماس در سازمان ملل علیه خشونتهای جنسی این گروه شهادت داد.
وضعیت حقوق بشر و مسائل داخلی ایران
کارزار سهشنبههای نه به اعدام در ۵۷ زندان کشور با صدور بیانیهای تاکید کرد که حقوق بشر و موضوع اعدامها نباید در تفاهمهای سیاسی میان ایران و آمریکا نادیده گرفته شود. عفو بینالملل خواستار لغو احکام شلاق و ممنوعیت فعالیت پرستو احمدی و تعدادی از هنرمندان شد. همچنین گزارشهایی از جانباختن تقی سلیمی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، در زندان آمل منتشر شده است. نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل نیز فاش کرد که برنامهای برای ارسال هزاران گیرنده استارلینک به ایران داشته که در دولت نتانیاهو متوقف شده است. در حوزه سلامت، مقامات دامپزشکی درباره خطر بیماری تب کریمه کنگو در ایام محرم هشدار دادند.
بازارهای جهانی و قیمت نفت
روند کاهشی قیمت نفت در بازارهای جهانی ادامه دارد و قیمت نفت برنت به حدود ۷۶ دلار کاهش یافته است. دونالد ترامپ سقوط قیمت نفت و رونق بازار سهام را از نتایج سیاستهای خود در قبال ایران و بازگشایی تنگه هرمز دانسته است.