خلاصه کلی
مذاکرات سوئیس و توافقات اولیه میان ایران و آمریکا
نخستین دور گفتوگوهای فشرده میان هیئتهای ایران و آمریکا با میانجیگری قطر و پاکستان در سوئیس به پایان رسید و هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف به تهران بازگشت. بر اساس بیانیه مشترک میانجیگران، پیشرفتهای امیدبخشی حاصل شده و دو طرف بر سر یک نقشه راه ۶۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی، تشکیل کمیته عالی برای مدیریت کارگروههای هستهای و تحریمها، و ایجاد خط ارتباطی ویژه درباره تنگه هرمز توافق کردهاند. بلافاصله پس از این سفر، قالیباف به همراه عباس عراقچی، وزیر خارجه، برای گفتوگو با سلطان عمان پیرامون ترتیبات تنگه هرمز راهی مسقط شد.
در بخش اقتصادی، وزارت خزانهداری آمریکا مجوز عمومی موقتی تا پایان مردادماه برای معامله و حمل نفت و محصولات پتروشیمی ایران صادر کرد. عبدالناصر همتی نیز اعلام کرد ایران منتظر اجرای معافیتهای تحریمی از سوی اوفک است و منابع بلوکهشده به تدریج بر اساس ضوابط بانک مرکزی استفاده خواهند شد. با این حال، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، اخبار مربوط به آزادسازی بدون قید و شرط داراییها را رد کرد و گفت طرحی با همکاری قطر آماده شده تا نظارت دقیقی اعمال شود که این منابع تنها برای خرید محصولات کشاورزی و غذایی از آمریکا مصرف شوند.
در زمینه مسائل هستهای، دونالد ترامپ مدعی شد ایران در نهایت با بازرسیهای گسترده موافقت خواهد کرد. در مقابل، رسانهها و منابع آگاه نزدیک به سپاه پاسداران هرگونه گفتوگو درباره بازگشت بازرسان آژانس را کذب خواندند و بر حفظ سیاست ابهام هستهای تاکید کردند. در درون ایران، این مذاکرات با واکنشهای متفاوتی روبرو شد؛ مسعود پزشکیان، رئیس قوه قضاییه و معاون سیاسی سپاه از مذاکره از موضع قدرت و با اذن رهبری دفاع کردند، در حالی که چهرههای تندرو نظیر حسین شریعتمداری، برخی نمایندگان مجلس و تحلیلگران امنیتی به شدت به تهدیدهای ترامپ واکنش نشان داده و خواهان ترک مذاکرات و انتقام شدند یا هیئت ایرانی را به ارائه اطلاعات نادرست متهم کردند.
تنشهای منطقه و وضعیت لبنان
بنیامین نتانیاهو و گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، تاکید کردند که این کشور طمع ارضی در لبنان ندارد، اما ارتش اسرائیل تا زمان رفع تهدیدات حزبالله و ایجاد امنیت در شمال، در منطقه امنیتی جنوب لبنان خواهد ماند. جیدی ونس نیز بر لزوم مهار حزبالله توسط ایران تاکید کرد. از سوی دیگر، نخستوزیر لبنان در تماسی تلفنی با وزیر خارجه سوریه، از موضع رئیس دولت سوریه مبنی بر عدم مداخله نظامی علیه حزبالله و تمایل به تمرکز بر روابط اقتصادی قدردانی کرد.
تحولات داخلی ایران و مسائل حقوق بشری
سخنگوی ستاد تشییع علی خامنهای برنامههای وداع و تشییع جنازه وی را از ۱۳ تیرماه در تهران، قم، عراق و مشهد اعلام کرد. در حوزه انرژی، مدیرعامل توانیر از ناترازی شدید برق و خاموشیهای ناگزیر در تابستان به دلیل خارج بودن ۴ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاهی خبر داد. همزمان، گزارشهای حقوق بشری از اجرای ۱۲۷ حکم اعدام در خردادماه و تشدید فشارهای اجتماعی با استقرار مجدد گشت ارشاد در قم حکایت دارند. در عرصه ورزشی و بینالمللی نیز حضور ایرانیان معترض با پرچمهای شیروخورشید و شعارهای ضدحکومتی در جریان بازی فوتبال ایران و بلژیک در لسآنجلس خبرساز شد. علاوه بر این، رئیس سابق شینبت در سفر به امارات به دلیل تهدیدهای امنیتی منتسب به ایران به مکانی امن منتقل شد.
استعفای نخستوزیر بریتانیا
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به طور ناگهانی اعلام کرد که از سمت نخستوزیری و رهبری حزب کارگر استعفا میدهد و فرآیند تعیین جانشین او از اواسط تیرماه آغاز خواهد شد.