خلاصه کلی
مذاکرات سوئیس و مناقشات سیاسی پیرامون آن
مذاکرات غیررسمی میان ایران و آمریکا در سوئیس با هدف حل تنشهای منطقهای و موضوعات هستهای آغاز شده است. بر اساس گزارشهای رسانهای، هدف اولیه آمریکا در این گفتگوها، جلب موافقت تهران برای بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تاسیسات هستهای در ازای آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای ایران در قطر جهت مصارف بشردوستانه است. همچنین یک جلسه اضطراری برای بررسی مناقشه اسرائیل و حزبالله لبنان به اولین روز این مذاکرات اضافه شده است. مقامات ارشد پاکستان نیز برای حمایت از اجرای تفاهمنامه دوجانبه میان ایران و آمریکا به سوئیس سفر کردهاند. مارک اسپر، وزیر دفاع سابق آمریکا، ابراز امیدواری کرده که این مذاکرات نشاندهنده میزان پایبندی ایران به آتشبس باشد، هرچند او درباره تهدیدات کشتیرانی در تنگه هرمز هشدار داد. در این میان، دونالد ترامپ نیز در پیامی اعلام کرد که در دوره آتشبس ۶۰ روزه هیچ عوارضی در تنگه هرمز دریافت نخواهد شد.
این مذاکرات در داخل ایران با تنشهای شدیدی همراه شده است. محمود نبویان، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در یک برنامه زنده تلویزیونی بخشهایی از مکاتبات مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را خواند که نشان میداد او با روند مذاکرات و بندهای تفاهمنامه مخالفت کرده و آن را خلاف شرع دانسته است. در پی این افشاگری، صداوسیما برنامه را قطع کرد، مدیر شبکه خبر استعفا داد و اعلام شد که این اقدام پیگرد قضایی خواهد داشت. همزمان، کارشناسان تندرو در صداوسیما خواستار بستن فرودگاه مهرآباد برای جلوگیری از سفر مسئولان به مذاکرات شدهاند.
تحولات نظامی و دیپلماتیک در منطقه
در عرصه میدانی، ارتش اسرائیل اعلام کرد یک مرکز فرماندهی زیرزمینی متعلق به حزبالله را که توسط جمهوری اسلامی در جنوب لبنان ساخته شده بود، تصرف کرده است. همچنین در پی حمله پهپادی به جنوب لبنان، یک سرباز اسرائیلی کشته و ۱۳ تن دیگر مجروح شدند. در حوزه دیپلماتیک، قاهره میزبان نشستی چهارجانبه با حضور وزرای امور خارجه عربستان سعودی، مصر، ترکیه و مشاور ارشد رئیسجمهوری آمریکا در امور آفریقا و جهان عرب برای رایزنی درباره تحولات منطقه بود. از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو به وزرای کابینه خود دستور داده از حمله به دونالد ترامپ خودداری کنند، در حالی که برخی مقامات اسرائیلی در خفا معتقدند واشینگتن درک درستی از ایدئولوژی جمهوری اسلامی و حزبالله ندارد.
وضعیت حقوق بشر و بحران معیشتی در ایران
اتحادیه آزاد کارگران ایران با انتشار بیانیهای ضمن هشدار درباره نابودی طبقه کارگر زیر چرخدندههای جنگ، از اولویت دادن حکومت به زندگی مردم لبنان بر شهروندان خود انتقاد کرد و یادآور شد که خط فقر در کشور از مرز ۸۰ میلیون تومان گذشته است. در حوزه دانشگاهی نیز گروه دانشجویان پیشرو با انتشار بیانیهای بر تداوم شبکهسازی و ایستادگی در برابر فشارهای امنیتی و پروندهسازیها پس از اعتراضات دیماه تاکید کرد.
همزمان گزارشها از زندانهای ایران نشاندهنده وخامت شرایط نگهداری زندانیان در زندان مرکزی کرج است. همچنین کژال رحمانی، فعال کرد دادخواه، در چهاردهمین روز اعتصاب غذای خود در سلول انفرادی سنندج در وضعیت نگرانکنندهای قرار دارد. آمنه بیرقداری، معلم بازنشسته و زندانی سیاسی ۶۱ ساله در مشهد نیز برخلاف اصل تفکیک جرائم به بند مجرمان خطرناک منتقل شده و پس از تجربه زورگیری، دچار فلج عصبی موقت شده است.
اخبار بینالملل
در بریتانیا، گزارشها نشان میدهند که انتظار میرود کییر استارمر، نخستوزیر این کشور، روز دوشنبه رسما از سمت خود استعفا داده و جدول زمانی خروج از قدرت را مشخص کند. در ایالات متحده، تیراندازی از داخل یک خودروی در حال حرکت در شیکاگو دستکم ۱۲ مجروح برجای گذاشت. همچنین تجمعی در واشینگتن در حمایت از زنان افغانستان و در اعتراض به آپارتاید جنسیتی طالبان برگزار شد که در آن بر لزوم توجه جامعه جهانی به حقوق از دست رفته زنان افغان تاکید شد.