خلاصه کلی
توافق تاریخی صلح میان ایران و آمریکا
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران به طور رسمی از نهایی شدن یادداشت تفاهمی برای پایان دادن به جنگ خبر دادند. این توافق که پس از مذاکرات فشرده در اسلامآباد حاصل شده، شامل آتشبس فوری و دائمی در تمامی جبههها از جمله لبنان، بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی ایران توسط آمریکا است. ترامپ اعلام کرد که مجوز جریان دوباره نفت را صادر کرده و مذاکرات نهایی و هستهای از جمعه در سوئیس آغاز خواهد شد. در حالی که مقامات ایرانی بر رفع تحریمها، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و اختصاص مبالغی برای بازسازی ایران تاکید دارند، ترامپ این توافق را دیواری در برابر دستیابی ایران به سلاح هستهای توصیف کرده و از نقش میانجیگرانه کشورهای منطقه و قدرتهای جهانی تمجید کرد.
تنشهای نظامی در لبنان و مواضع اسرائیل
علیرغم اعلام توافق صلح، ارتش اسرائیل در حملهای به ضاحیه جنوبی بیروت، یک مرکز فرماندهی حزبالله را هدف قرار داد که منجر به کشته شدن علی الحاج، از فرماندهان ارشد این گروه شد. بنیامین نتانیاهو در تماس با ترامپ صراحتا اعلام کرد که اسرائیل خود را به بندهای مربوط به لبنان در توافق میان واشینگتن و تهران متعهد نمیداند و به اقدامات خود برای خنثی کردن تهدیدهای حزبالله ادامه خواهد داد. در مقابل، وزارت خارجه و مقامات نظامی ایران این حمله را نقض تفاهم آتشبس دانسته و هشدار دادند که پاسخ جبهه مقاومت قطعی است. علیاکبر ولایتی و محمد مخبر نیز تهدید کردند که در صورت ادامه تجاوزات اسرائیل، شاهرگهای اقتصادی در تنگه هرمز و بابالمندب مسدود خواهد شد.
واکنشهای بینالمللی و اقتصادی
دبیرکل سازمان ملل متحد و رهبران کشورهای بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، استرالیا و پاکستان با استقبال از این توافق، آن را گامی حیاتی برای ثبات جهانی دانستند. کشورهای اروپایی اعلام کردند آمادهاند در صورت پایبندی ایران به تعهدات هستهای، تحریمها را لغو کنند. انتشار این اخبار بلافاصله باعث ریزش قیمت نفت در بازارهای جهانی شد؛ به طوری که نفت برنت به ۸۴ دلار در هر بشکه رسید. با این حال کارشناسان هشدار میدهند که بازگشت ثبات کامل به بازار انرژی و حل مشکلات زنجیره تامین به دلیل ماهها سرگردانی کشتیها در خلیج فارس، چندین ماه زمان خواهد برد.
چالشهای سیاسی و مخالفتهای داخلی
این توافق در هر دو کشور با موجی از موافقان و مخالفان روبرو شده است. در آمریکا، دموکراتها ضمن استقبال از دیپلماسی، بر لزوم نظارت کنگره تاکید کردند، در حالی که برخی جمهوریخواهان نسبت به امتیازهای داده شده به تهران ابراز نگرانی کردند. در ایران، ۳۴ عضو مجلس خبرگان در بیانیهای اعلام کردند که فصلالخطاب در مذاکرات، تدابیر و خطوط قرمز تعیین شده توسط مجتبی خامنهای است. همزمان، تجمعهایی در تهران علیه تیم مذاکرهکننده شکل گرفت و معترضان خواستار برخورد با عباس عراقچی شدند. همچنین انتشار ویدئوهای قدیمی از محمدباقر قالیباف در مخالفت با مذاکره با ترامپ، واکنشهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی برانگیخته است.