خلاصه کلی
مذاکرات ایران و آمریکا و جزییات پیشنویس تفاهمنامه
تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به تفاهم میان تهران و واشینگتن به مراحل حساسی رسیده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، از نزدیکی به توافق خبر داده و در تماسی تلفنی با ولادیمیر پوتین نیز در این باره گفتگو کرده است. وزیر دفاع آمریکا تایید کرده که کشورش در مسیر امضای توافق قرار دارد. گزارشها نشان میدهند پیشنویس این تفاهمنامه شامل آزادسازی ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده ایران، رقیقسازی ذخایر اورانیوم با غنای بالا در داخل کشور، تعلیق موقت برخی تحریمهای نفتی و کاهش محدودیتهای دریایی است. در مقابل، ایران متعهد به بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیهای تجاری و مهار حزبالله خواهد بود. ترامپ اعلام کرده در صورت امضای تفاهمنامه، محاصره بنادر ایران لغو میشود و مذاکرات هستهای در مراحل بعد ادامه مییابد.
در این میان، هیات قطری برای کمک به نهایی شدن این تفاهمنامه در تهران به سر میبرد. با این حال، اختلافات داخلی در ایران پیرامون این مذاکرات بالا گرفته است. برخی نمایندگان و چهرههای اصولگرا توافق احتمالی را تسلیم در برابر آمریکا خواندهاند، در حالی که سخنگوی دولت و رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، مذاکرات را تصمیمی حاکمیتی و ملی توصیف کردهاند. علی مطهری نیز تاکید کرده که هرگونه توافق نهایی تنها با نظر مجتبی خامنهای امضا خواهد شد. از سوی دیگر، رسانههای اسرائیلی و برخی چهرههای سیاسی آمریکایی این تفاهم را برجام دو و فاجعهبار خواندهاند.
تشدید حملات اسرائیل به مواضع حزبالله در لبنان
همزمان با رایزنیهای دیپلماتیک، ارتش اسرائیل در پاسخ به شلیک پرتابهها و پهپادها از سوی حزبالله، حملات سنگینی را به ضاحیه بیروت و جنوب لبنان انجام داد. در این حملات، علی موسی دقدوق و علی الحاج از فرماندهان ارشد حزبالله کشته شدند. ارتش اسرائیل پیش از انجام این عملیات، فرماندهی مرکزی آمریکا را مطلع کرده بود و اکنون برای ده شهرک در جنوب رودخانه زهرانی هشدار تخلیه صادر کرده است.
دونالد ترامپ با انتقاد از زمانبندی این حمله، خواستار عقبنشینی طرفین و حفظ آرامش برای جلوگیری از خراب شدن روند صلح شد. مقامات جمهوری اسلامی از جمله محمدباقر قالیباف این حملات را نشانهای از ناتوانی آمریکا در اجرای تعهداتش دانستند، اما وزارت خارجه اسرائیل با تکذیب این ادعاها، حزبالله را به نقض مداوم آتشبس متهم کرد.
تحولات داخلی ایران و پیامدهای درگذشت رهبر جمهوری اسلامی
در پی اعلام درگذشت علی خامنهای، برنامهریزیها برای مراسم تشییع و تدفین او در شهرهای تهران، قم و مشهد برای اواسط تیرماه در حال انجام است. به همین دلیل، وزارتخانههای آموزش و پرورش و علوم از تعویق امتحانات نهایی مدارس و آزمونهای دانشگاهی خبر دادهاند. در حوزه سیاسی، مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، خواستار تبعیت حامیان نظام از مجتبی خامنهای شده است.
همزمان، فشارهای امنیتی در داخل کشور ادامه دارد؛ به طوری که ماموران امنیتی به خانه ابوالفضل میرآییز، از کشتهشدگان اعتراضات در گرگان، یورش برده و خانواده او را تهدید کردهاند. همچنین سه وکیل دادگستری به حبس و ممنوعیت خروج از کشور محکوم شدهاند و وزارت اطلاعات از بازداشت دهها نفر به اتهام خرابکاری خبر داده است.
توقیف نفتکش روسیه توسط بریتانیا
در تحولی بینالمللی، وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرد نیروهای دریایی این کشور یک نفتکش متعلق به ناوگان شبح روسیه به نام سمیرتوس را در آبهای دریای مانش توقیف کردهاند. بریتانیا اعلام کرد این اقدام برای جلوگیری از دور زدن تحریمها و قطع منابع مالی روسیه در جنگ علیه اوکراین انجام شده است.