خلاصه کلی
در ۱۲ ساعت گذشته، تحولات مربوط به توافق احتمالی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده در صدر اخبار قرار داشته است. گزارشها حاکی از نقش کلیدی پاکستان در میانجیگری و نزدیکی به امضای یک تفاهمنامه موسوم به یادداشت تفاهم اسلامآباد است. با وجود خوشبینیهای بینالمللی و بازتاب مثبت در بازارهای جهانی، واکنشهای متناقضی از سوی مقامات دو کشور و متحدان منطقهای آنها مشاهده میشود.
جزییات توافق احتمالی و نقش میانجیگران
سناتور پاکستانی فیصل واودا فاش کرد که فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، شخصا مدیریت مذاکرات میان تهران و واشینگتن را بر عهده داشته و پیشنویس توافق را تدوین کرده است. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان نیز تایید کرد که متن نهایی صلح حاصل شده است. بر اساس گزارشها، این توافق احتمالی شامل ۱۴ ماده است که مواردی چون برچیدن برنامه هستهای، خروج مواد غنیشده از ایران، بازگشایی تنگه هرمز، توقف حمایت مالی از گروههای نیابتی و پایان جنگ در جبهههای مختلف از جمله لبنان را در بر میگیرد. در مقابل، امتیازاتی چون تعلیق تحریمهای نفتی و آزادسازی تدریجی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای بلوکه شده ایران مطرح شده است.
واکنشهای متناقض در واشینگتن و تهران
دونالد ترامپ ضمن مثبت ارزیابی کردن پیامهای دیپلماتیک عباس عراقچی، اعلام کرد که احتمال امضای توافق در آخر هفته یا روز دوشنبه در ژنو وجود دارد. با این حال، او در پیامی دیگر برخی گزارشهای منتشر شده در رسانههای ایرانی درباره جزییات توافق را جعلی و بیاعتبار خواند. در ایران، عباس عراقچی بر نزدیکی به توافق تاکید کرده اما از رسانهها خواسته از گمانهزنی پرهیز کنند. همزمان، رسانههای وابسته به سپاه و برخی نمایندگان مجلس از جمله امیرحسین ثابتی و محمود نبویان، این توافق را ضعیفتر از برجام و خسارت محض توصیف کرده و مدعی شدهاند که هنوز تصمیم نهایی در مراجع ذیصلاح اتخاذ نشده است.
واکنشهای منطقهای و بینالمللی
بنیامین نتانیاهو مدعی توافق کامل با ترامپ برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای شد، در حالی که وزیر دفاع اسرائیل بر آمادگی ارتش برای اقدام مستقل تاکید کرد. از سوی دیگر، حزبالله لبنان ابراز اطمینان کرد که ایران منافع لبنان را در توافق لحاظ میکند. در تحولی دیگر، هند به دلیل کشته شدن سه ملوان خود در حملات هوایی آمریکا به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، دیپلمات ارشد ایالات متحده را احضار و اعتراض شدید خود را ابلاغ کرد. همچنین قطر گزارشهای مربوط به مذاکرات پنهانی با تهران برای محافظت از تاسیسات گازی خود را تکذیب کرد.
بازتاب اقتصادی و سایر رویدادها
انتشار اخبار مربوط به پایان احتمالی درگیریها، باعث رشد شاخص بازارهای بورس در آسیا و اروپا و کاهش بیش از سه درصدی قیمت نفت برنت شد. سهام شرکتهای هواپیمایی شاهد رشد چشمگیری بود. در بخش اخبار بینالملل، رئیسجمهوری پیشین کره جنوبی به اتهام تشدید تنش با کره شمالی به ۳۰ سال زندان محکوم شد و تنش میان فرانسه و ترکیه بر سر توافق نظامی پاریس با قبرس بالا گرفت. در داخل ایران نیز گزارشهایی از جان باختن یک زن در مراسمی در شیراز و نامه اعتراضی یک زندانی سیاسی درباره وضعیت زندان قزلحصار منتشر شده است.