خلاصه کلی
حملات نظامی آمریکا و واکنشهای موشکی و پهپادی ایران
ارتش آمریکا به دستور دونالد ترامپ حملات دفاعی گستردهای را علیه اهداف نظامی، پدافند هوایی، رادارها و سامانههای ارتباطی سپاه پاسداران در سراسر ایران، به ویژه در مناطق جنوبی و اطراف تهران، کرج، نظرآباد و پیشوا انجام داد. در واکنش به این حملات، ارتش و سپاه پاسداران با پهپادهای انهدامی به مقر ناوگان پنجم دریایی آمریکا در بحرین و پایگاههای هوایی علیالسالم و احمدالجابر در کویت حمله کردند که منجر به خسارات مادی به تاسیسات راداری فرودگاه کویت، مجروح شدن جزئی یک دختربچه در بحرین و فعال شدن پدافندها در این کشورها شد. همزمان، پدافند هوایی اردن ۲۰ موشک شلیکشده از ایران به سمت منطقه الازرق را رهگیری و منهدم کرد. از سوی دیگر، رسانههای وابسته به سپاه اعلام کردند ایستگاههای زمینی اینترنت ماهوارهای استارلینک در کشورهای منطقه به همراه برخی شرکتهای همکار در امارات در فهرست اهداف نظامی ایران قرار گرفتهاند.
تنشها در تنگه هرمز و محاصره دریایی
به دنبال تشدید درگیریها، قرارگاه خاتمالانبیاء ایران تنگه هرمز را برای تمامی شناورها بسته اعلام کرد و رسانههای داخلی از اصابت به دو کشتی عبوری خبر دادند. با این حال، سنتکام با رد این ادعا تاکید کرد که تنگه هرمز باز است و کشتیهای تجاری با امنیت در حال عبور هستند. در همین حال، درگیریهای دریایی به کشته شدن سه ملوان هندی در پی حملات آمریکا به کشتیهای مرتبط با هند در دریای عمان منجر شد. همچنین سنتکام یک نفتکش با پرچم گینه بیسائو را که سعی در دور زدن محاصره ایران داشت، هدف قرار داد و از کار انداخت. این تحولات در کنار محاصره دریایی ایران باعث کاهش شدید صادرات نفت کشور و رسیدن تولید کل اوپک به پایینترین سطح در دو دهه اخیر شد.
لغو موقت حملات توسط ترامپ و پیشرفت در مذاکرات
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اعلام کرد به دلیل موافقت عالیترین سطح رهبری جمهوری اسلامی (با اشاره به لزوم تایید نهایی مجتبی خامنهای) با پیشنویس توافق اصولی میانجیگریشده توسط قطر، دستور لغو بمبارانهای برنامهریزیشده جدید علیه ایران را صادر کرده است. ترامپ پیشتر تهدید کرده بود که در صورت عدم امضای توافق، در آینده زیرساختهای نفتی ایران به ویژه جزیره خارک را تصرف خواهد کرد. به دنبال انتشار خبر لغو حملات و کاهش احتمال جنگ تمامعیار، قیمت نفت برنت به کانال کمتر از ۹۰ دلار سقوط کرد و شاخصهای اصلی بورس والاستریت از جمله داوجونز با جهش چشمگیر ۸۱۰ واحدی روبهرو شدند.
مواضع مقامات ایران و اسرائیل و تحولات منطقهای
در حالی که مقامات نظامی و قضایی ایران بر ایستادگی و دادن پاسخهای شدیدتر به آمریکا تاکید دارند و محسن اراکی، عضو خبرگان، حمله به منافع آمریکا را واجب شرعی خوانده است، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از آمادگی کامل ارتش این کشور خبر داد و اعلام کرد اسرائیل به هدف قرار دادن نیروهای حزبالله در لبنان ادامه میدهد. از سوی دیگر، امارات متحده عربی و ایران برای نخستین بار از زمان آغاز درگیریها دیدار حضوری امنیتی برگزار کردند و امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، از رهبران کشورهای عربی دعوت کرد تا در نشست هفته آینده گروه هفت برای حل بحران تنگه هرمز شرکت کنند. در همین حال، دبیر ستاد تشییع علی خامنهای اعلام کرد هیچ برنامهای برای تشییع او در خارج از کشور وجود ندارد و هماهنگیها در داخل ادامه دارد.