خلاصه کلی
دیپلماسی هستهای و مذاکرات میان ایران و آمریکا
گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که پیش از تنشهای اخیر، دستیاران دونالد ترامپ و مقامات تهران بر سر یک توافق هستهای با محوریت توقف ۱۵ ساله برنامه هستهای ایران مذاکره کردهاند. دونالد ترامپ با ابراز خوشبینی اعلام کرد که ایالات متحده به یک توافق بسیار محکم نزدیک شده و شانس خوبی برای نهایی کردن آن در کوتاهترین زمان وجود دارد. ترامپ تاکید کرد که راهکار دیپلماتیک و محاصره دریایی را به بمباران ترجیح میدهد. با این حال، منابع دیپلماتیک در پاکستان دستیابی به توافق در روزهای آینده را به دلیل پیچیدگیهای منطقهای و تداوم درگیریها در لبنان بعید میدانند. در همین حال، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، اطمینان داد که درگیری با ایران به یک باتلاق فرسایشی مانند عراق تبدیل نخواهد شد.
تشدید تنشهای نظامی و تهدیدهای متقابل
دونالد ترامپ از سرنگونی یک بالگرد آپاچی پیشرفته آمریکایی توسط ایران بر فراز تنگه هرمز خبر داد و تاکید کرد که واشنگتن ناگزیر به پاسخگویی به این حمله است. در جبههای دیگر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل حملات اخیر به ایران را تنها مقدمهای برای ضربات سنگینتر توصیف کرد و گفت ارتش آماده ازسرگیری درگیریهاست. مقامات نظامی و سیاسی ایران نیز هشدار دادند که هرگونه خطای محاسباتی با پاسخی سخت مواجه خواهد شد. محمدباقر قالیباف در پیامی اعلام کرد که ایران در صورت نقض تعهدات از سوی طرف مقابل، به زبانی دیگر سخن خواهد گفت. همچنین تایید شد که دو عضو پدافند ارتش ایران در حملات اخیر اسرائیل کشته شدهاند.
تحولات لبنان و مداخلات منطقهای
ارتش اسرائیل پس از صدور هشدار تخلیه، شهر صور در جنوب لبنان را بهشدت بمباران کرد که منجر به کشته و زخمی شدن دهها نفر شد. ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، با انتقاد از مداخلات تهران، خواستار توقف قربانی کردن لبنان برای منافع ایران شد و بر لزوم حاکمیت دولت بر تمام خاک کشور تاکید کرد. در مقابل، حزبالله لبنان ضمن قدردانی از حمایتهای ایران، اتهامات علیه نقش تهران را رد کرد. گزارشهای امنیتی حاکی از آن است که حزبالله به دلیل تلفات بالا، استفاده از نیروهای زیر ۱۸ سال را آغاز کرده است.
فشارهای بینالمللی و پرونده آژانس
نمایندگی ایران در وین و مقامات وزارت خارجه به تلاش آمریکا و تروئیکای اروپایی برای صدور قطعنامه در شورای حکام اعتراض کردند. ایران حملات اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هستهای را عامل توقف فعالیتهای راستیآزمایی دانست و صدور قطعنامه را تحریکآمیز خواند. در بریتانیا، دولت قانونی را برای مقابله با فعالیتهای خصمانه دولتهای خارجی و گروههای نیابتی به پارلمان ارائه کرد. همچنین در یک تحول حقوقی بینالمللی، کریم خان، دادستان دیوان بینالمللی کیفری، به اتهام سوءرفتار جنسی از مقام خود تعلیق شد.
وضعیت داخلی، حقوق بشر و محدودیتها
با گذشت بیش از ۱۰۰ روز از مرگ علی خامنهای، مراسم تدفین او همچنان با ابهام روبرو است و به پس از دهه اول محرم موکول شده است. در حوزه حقوق بشر، گزارشهای تکاندهندهای از محرومیت زندانیان سیاسی مانند لیلا آفرین و اشرف محمدی از رسیدگی پزشکی و انتقال آمنه بیرقداری به بند جرایم خشن منتشر شده است. همچنین علیرضا پیغمبری، از معترضان دیماه ۱۴۰۴، به اعدام محکوم شد. در حوزه فناوری، وزیر ارتباطات اعتراف کرد که در زمان قطعی اینترنت، حجم ترافیک استارلینک در ایران با کل ترافیک کشور برابری میکرد. همزمان، فشار بر چهرههای معترض ادامه دارد و اموال بیشتری از علی کریمی توقیف شده و زهرا علیزاده، ملیپوش فوتبال زنان، از دنیای حرفهای خداحافظی کرده است.