خلاصه کلی
در ۱۲ ساعت گذشته، تحولات دیپلماتیک و نظامی پیرامون احتمال دستیابی به توافق میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده به نقطه اوج خود رسیده است. گزارشهای متعددی از واشینگتن، تهران و اورشلیم حاکی از آن است که طرفین به توافقی برای پایان دادن به درگیریها نزدیک شدهاند. در همین حال، مقامات ارشد نظامی و سیاسی در هر دو سو، مواضع متناقضی را از آمادگی برای صلح تا تهدید به ادامه جنگ اتخاذ کردهاند.
مذاکرات و دیپلماسی فشرده
در حالی که گزارشهای منابع مختلف از احتمال اعلام نهایی تفاهمنامه صلح تا بعدازظهر یکشنبه خبر میدهند، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که گفتگوها به مرحله نهایی نزدیک شده است. او تأکید کرد که در صورت عدم دستیابی به توافقی که منافع ایالات متحده و اسرائیل را تأمین کند، گزینه نابودی جمهوری اسلامی همچنان روی میز است. در تهران نیز مقامات دولتی و پارلمانی از جمله مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف، میزبان عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان بودند که بهعنوان میانجی، پیامهای واشینگتن را منتقل کرد. محورهای اصلی این مذاکرات شامل پایان دادن به درگیریها، بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی است. با این حال، تهران تأکید کرده است که فعلاً وارد بحثهای هستهای نخواهد شد و اولویت را بر رفع تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده گذاشته است.
تنش در تنگه هرمز و مسائل امنیتی
موضوع تنگه هرمز یکی از چالشبرانگیزترین مباحث در مذاکرات اخیر بوده است. در حالی که سپاه پاسداران مدعی تداوم کنترل هوشمند بر این آبراه است، سازمان بینالمللی دریانوردی هرگونه طرح برای اخذ عوارض اجباری از کشتیهای عبوری را مغایر با آزادی ناوبری بینالمللی دانسته است. همزمان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در سفر به هند، بر ضرورت تضمین امنیت تنگه هرمز برای جلوگیری از گروگانگیری انرژی جهان توسط ایران تأکید کرد. گزارشهای دریایی نیز از مشاهده فعالیتهای مشکوک قایقهای تندرو در خلیج عدن خبر میدهند.
مواضع داخلی و واکنشهای منطقهای
در داخل ایران، رویکردها متفاوت است؛ در حالی که دیپلماتها بر تلاش برای توافق تمرکز دارند، برخی نمایندگان مجلس و مقامات نظامی نسبت به تکرار جنگ حتی پس از امضای توافق هشدار میدهند. محمدباقر قالیباف تهدید کرده است که هرگونه درگیری مجدد، پاسخی کوبندهتر از قبل در پی خواهد داشت. در اسرائیل، گزارشها از نگرانی بنیامین نتانیاهو نسبت به متن توافق احتمالی حکایت دارند. در همین راستا، عربستان سعودی نیز اعلام کرده است که اقدامات امنیتی خود را برای حفاظت از حریم هوایی و مراسم حج افزایش داده است.
سایر رویدادهای مهم
در عرصه بینالملل، دو حادثه مرگبار نیز گزارش شده است: انفجار گاز در معدن زغالسنگ در استان شانشی چین که منجر به کشته شدن ۹۰ نفر شد و همچنین نشت مواد شیمیایی در کالیفرنیا که دستور تخلیه گسترده ۴۰ هزار نفر را در پی داشت. در سطح داخلی ایران نیز، دادستانی قزوین از توقیف اموال ۹۶ نفر به اتهام همکاری با دشمن و صدور کیفرخواست برای جاسوسی خبر داده است که بخشی از برخوردهای امنیتی پس از تنشهای اخیر با غرب است.