خلاصه کلی
در ۱۲ ساعت گذشته، تنشهای میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی با محوریت تنگه هرمز، پرونده هستهای و گزینههای نظامی روی میز دونالد ترامپ به اوج رسیده است. همزمان، وضعیت داخلی ایران تحت تأثیر بحرانهای اقتصادی و سرکوبهای سیاسی قرار دارد.
بنبست دیپلماتیک و گزینههای نظامی
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ضمن ابراز نارضایتی از پیشنهاد اخیر تهران برای توافق، تأکید کرد که دو گزینه پیش روی ایران است: توافق یا بمباران شدید. گزارشها حاکی از آن است که ترامپ طرحهای نظامی جدیدی را از فرماندهی سنتکام دریافت کرده که شامل اقداماتی برای بازگشایی تنگه هرمز و عملیات برای خارجسازی اورانیوم ۶۰ درصد از ایران است. در همین حال، مقامات ایران از جمله محسنی اژهای و علی خضریان اعلام کردهاند که مذاکره بر مبنای تحمیل را نمیپذیرند و پرونده هستهای را غیرقابل مذاکره میدانند. همزمان با این تنشها، وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای جدیدی را علیه چندین صرافی، شرکتهای صوری و نفتکشهای مرتبط با ایران اعمال کرده است.
تنگه هرمز و محاصره دریایی
سنتکام از بازگشت ۴۵ کشتی تجاری به بنادر با دستور نیروهای آمریکایی در پی محاصره دریایی ایران خبر داد. در همین راستا، ایالات متحده قراردادی ۱۰۰ میلیون دلاری با یک شرکت هوش مصنوعی برای مینروبی سریعتر تنگه هرمز منعقد کرده است. مقامات اماراتی تأکید کردهاند که به هیچ توافق یکجانبهای از سوی ایران در مورد این آبراه اعتماد ندارند. گزارشها نشان میدهد که جمهوری اسلامی به دلیل محاصره دریایی، در پی یافتن راههای جایگزین برای تجارت، از جمله صادرات ریلی نفت به چین و واردات زمینی مواد غذایی است.
وضعیت داخلی و سرکوبها
سپاه پاسداران در استان زنجان از کشته شدن ۱۴ نفر از نیروهای گردان تخریب در جریان خنثیسازی مهمات خبر داد. در حوزه حقوق بشر، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر، به دلیل وخامت حال و بیهوشی در زندان، به بخش سیسییو منتقل شده است. همچنین گزارشها از بازداشت توحید رزمی، پزشک شیرازی، جان باختن حسام علاءالدین زیر شکنجه به اتهام استفاده از استارلینک، و صدور حکم اعدام برای چهار نفر از بازداشتشدگان اعتراضات در مرودشت حکایت دارند. دفتر رهبری جمهوری اسلامی نیز با تأیید مجروحیت مجتبی خامنهای در جریان حملات اخیر، ادعای شایعات درباره سلامت او را تکذیب کرد.
واکنشهای منطقهای و بینالمللی
در بریتانیا، سفارت ایران اتهام نقش داشتن تهران در حوادث یهودستیزانه لندن را رد کرد. همچنین مقامات اسرائیلی هشدار دادهاند که اگر ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از دسترس خارج نشود، جنگ اخیر از نظر آنها یک شکست بزرگ خواهد بود. در حاشیه کنگره فیفا در کانادا، گروهی از معترضان خواستار محرومیت تیم ملی فوتبال ایران از جام جهانی شدند. همزمان با روز جهانی کارگر، تظاهرات گستردهای در استانبول ترکیه به خشونت کشیده شد که با بازداشت صدها نفر همراه بود. قیمت نفت نیز در بازارهای جهانی تحت تأثیر تداوم تنشها شاهد افزایش بود.