خلاصه کلی
بحران در تنگه هرمز و پیامدهای ناشی از تقابل ایران با ایالات متحده و اسرائیل، محور اصلی تحولات دوازده ساعت گذشته را تشکیل میدهد. در همین حال، بحثهای داخلی در ایران پیرامون مذاکرات احتمالی و وضعیت اقتصادی کشور ادامه دارد.
بحران تنگه هرمز و دیپلماسی بینالمللی
نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد با ابتکار بحرین و حمایت بیش از ۸۰ کشور، با محوریت بحران انسداد تنگه هرمز برگزار شد. دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که این انسداد، جهان را با بدترین اختلال در زنجیره تامین از زمان همهگیری کرونا و جنگ اوکراین مواجه کرده است. در این نشست، کشورهای امضاکننده بیانیه، اقدامات جمهوری اسلامی برای اعمال محدودیت و دریافت عوارض از کشتیها را نقض آشکار حقوق بینالملل و کنوانسیون حقوق دریاها خواندند و آن را محکوم کردند. آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی نیز هرگونه مبنای حقوقی برای دریافت عوارض از سوی ایران را رد کرد.
از سوی دیگر، گزارشها حاکی از ارائه پیشنهادی از سوی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران به میانجیهای منطقهای است که در آن تهران توقف حمله به کشتیها را مشروط به پایان جنگ و لغو محاصره بنادر توسط ایالات متحده کرده است. با این حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، این پیشنهاد را غیرقابل قبول دانست و تاکید کرد که آبراههای بینالمللی نباید تحت کنترل یک کشور خاص قرار گیرند. وزیر خارجه فرانسه نیز در شورای امنیت تصریح کرد که پایان بحران مستلزم امتیازدهیهای بزرگ از سوی ایران است.
تحولات سیاسی و داخلی ایران
در پی تلاشهای دیپلماتیک برای مدیریت وضعیت، دیداری میان ولادیمیر پوتین و عباس عراقچی در سنپترزبورگ صورت گرفت. پوتین از آمادگی روسیه برای مشارکت در برقراری صلح خبر داد و اعلام کرد پیامی از مجتبی خامنهای دریافت کرده است. در داخل ایران، بیانیهای با امضای ۲۶۱ نماینده مجلس در حمایت از تیم مذاکرهکننده به ریاست قالیباف منتشر شد، هرچند گزارشها نشان میدهد برخی چهرههای تندرو نزدیک به جبهه پایداری از امضای آن خودداری کردهاند. مواضع در میان مسئولان جمهوری اسلامی همچنان متناقض است؛ در حالی که برخی از لزوم استفاده از کارتهای راهبردی (اورانیوم و تنگه هرمز) برای صلح سخن میگویند، برخی دیگر همچنان بر ادامه تقابل تاکید دارند.
وضعیت اقتصادی و اجتماعی
اقتصاد ایران در سایه جنگ با چالشهای جدی روبروست. صادرات اسلب و ورقهای فولادی تا خردادماه ممنوع شده و تامین مواد غذایی به مسیرهای جایگزین از جمله دریای خزر منتقل شده است. پاکستان نیز مسیرهای زمینی تازهای برای ترانزیت کالا به ایران گشوده است. در همین حال، رئیسجمهور ایران دستور حذف شرکتهای پیمانکاری را صادر کرد و نهاد ناظر بر اینترنت (نتبلاکس) از تداوم قطعی سراسری اینترنت در ایران برای پنجاهونهمین روز متوالی خبر داد.
حقوق بشر و امنیت
گزارشها از تایید حکم اعدام محمد عباسی و حبس طولانیمدت دخترش فاطمه عباسی در دیوان عالی کشور حکایت دارد. همچنین پرونده مریم (مهتاب) هداوند، از معترضان بازداشتشده در دیماه ۱۴۰۴، به دیوان عالی ارجاع شده و وی همچنان از حق دسترسی به وکیل محروم است. در عرصه بینالمللی، وزارت خارجه آمریکا برای اطلاعاتی پیرامون یکی از فرماندهان گروه انصارالله الاوفیاء عراق که با سپاه قدس مرتبط است، جایزه تعیین کرد. بحرین نیز تابعیت ۶۹ نفر را به اتهام حمایت از اقدامات ایران لغو کرده است. در بریتانیا نیز پلیس یک فرد ۳۷ ساله را در ارتباط با حملات زنجیرهای به اماکن یهودی و دفتر ایراناینترنشنال بازداشت کرد.