خلاصه کلی
در ۲۹ فروردین ۱۴۰۵، وضعیت در تنگه هرمز و روابط بینالمللی مرتبط با جمهوری اسلامی شاهد تحولات متناقض و تنشهای جدی بوده است. در حالی که اخباری از بازگشایی محدود فضای هوایی ایران و برخی فرودگاهها منتشر شده، وضعیت تنگه هرمز مجدداً به حالتی از انسداد و کنترل شدید نظامی بازگشته است.
تحولات تنگه هرمز و تنشهای دریایی
مقامات جمهوری اسلامی و قرارگاه خاتمالانبیا اعلام کردند به دلیل آنچه تداوم محاصره دریایی توسط آمریکا خواندهاند، تنگه هرمز به وضعیت پیشین بازگشته و تحت کنترل شدید نیروهای مسلح ایران است. این در حالی است که پیشتر زمزمههایی از بازگشایی آن شنیده میشد. گزارشهای میدانی از تغییر مسیر دستکم ۲۰ کشتی تجاری و نفتکش به سمت عمان حکایت دارد و منابعی از تیراندازی نیروهای سپاه به دو شناور هندی در این آبراه خبر دادهاند که واکنش رسمی دولت هند را در پی داشته است. در سوی مقابل، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با رد تلاشهای ایران برای باجگیری، از تشدید فشارها و آمادهسازی ارتش آمریکا برای بازرسی و توقیف نفتکشهای مرتبط با ایران خبر داده است. سنتکام نیز تایید کرده که ۲۳ کشتی تاکنون با دستور نیروهای آمریکایی مسیر خود را تغییر دادهاند.
مذاکرات و دیپلماسی
مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا در اسلامآباد که پیشتر از آن به عنوان دیداری نزدیک به توافق یاد میشد، به دلیل آنچه تهران «زیادهخواهیهای آمریکا» و تداوم محاصره دریایی میخواند، بدون نتیجه پایان یافت. معاون وزیر خارجه ایران با رد ادعای ترامپ مبنی بر توافق برای تحویل اورانیوم غنیشده، اعلام کرد تهران تمایلی به دور جدید مذاکرات با رویکردهای فعلی واشنگتن ندارد. در مقابل، تلاشهای دیپلماتیک از سوی کشورهایی نظیر مصر، ترکیه، پاکستان و عربستان برای ایجاد یک چارچوب صلح پایدار در جریان است.
وضعیت داخلی و اقدامات قضایی
در حوزه داخلی، مقامات از بازگشایی فرودگاههای اصلی مانند مهرآباد و امام خمینی خبر دادهاند، اما انجمن شرکتهای هواپیمایی تاکید کرده است که فروش بلیت همچنان متوقف است و انجام پروازها منوط به دریافت مجوزهای ویژه برای هر سفر است. از سوی دیگر، قوه قضاییه جمهوری اسلامی در ادامه سیاست توقیف اموال مخالفان، داراییهای تعدادی از ورزشکاران ایرانی ساکن خارج از کشور از جمله کیمیا علیزاده و چند بازیکن سابق فوتبال را توقیف کرد. همچنین گزارشها حاکی از تداوم قطعی ۵۰ روزه اینترنت در ایران و اقدامات غیرمعمول در پوشاندن مزار جانباختگان اعتراضات با سیمان است.
بحران در لبنان و جبهه بینالملل
حمله به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل (یونیفیل) در جنوب لبنان منجر به کشته شدن یک سرباز فرانسوی شد. امانوئل مکرون حزبالله را مسئول این اقدام دانست، اما حزبالله دخالت در این حادثه را تکذیب کرد. همزمان، ارتش اسرائیل از انجام حملاتی علیه مواضع حزبالله در جنوب لبنان خبر داد که نخستین درگیریها پس از آتشبس اخیر محسوب میشود. در خبری دیگر، اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، برای انجام رایزنیهایی وارد بغداد شده است. همچنین یک حمله خشونتآمیز علیه یک مخالف جمهوری اسلامی در لندن گزارش شده که در سایه افزایش تهدیدات امنیتی علیه منتقدان در بریتانیا بررسی میشود.
وضعیت نظامی
مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران ضمن تهدید به پاسخهای نظامی، اعلام کرد در صورت ازسرگیری جنگ، از موشکها و پهپادهای جدیدی استفاده خواهد شد که تاریخ تولید آنها اردیبهشت ۱۴۰۵ است. همچنین گزارشها از آسیبدیدگی جزئی ساختمان انستیتو پاستور در تهران بر اثر انفجارهای ناشی از حملات اخیر حکایت دارد، هرچند مسئولان آن تاکید کردند بخشهای حساس و نمونههای زیستی در امان ماندهاند.