خلاصه کلی
در حالی که آتشبس ۱۴ روزه میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده از روز چهارشنبه اجرایی شده، وضعیت در منطقه همچنان بسیار شکننده و پرالتهاب است. حملات سنگین ارتش اسرائیل به مواضع حزبالله در لبنان، مذاکرات پیشرو در اسلامآباد را با چالش جدی روبرو کرده است.
وضعیت مذاکرات اسلامآباد
مذاکرات سرنوشتساز برای تثبیت آتشبس قرار است شنبه در اسلامآباد برگزار شود. هیئت آمریکایی به سرپرستی «جیدی ونس» (معاون رئیسجمهور) و هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس) در این دور از گفتگوها حاضر خواهند بود. با این حال، به دلیل ادامه حملات اسرائیل به لبنان، مقامات تهران این مذاکرات را مشروط به شمول لبنان در توافق میدانند؛ موضوعی که اسرائیل و ایالات متحده تاکنون با آن مخالفت کردهاند. گمانهزنیها درباره احتمال لغو یا شکست سریع این مذاکرات با توجه به لحن تند دو طرف افزایش یافته است.
تنشهای نظامی و وضعیت لبنان
ارتش اسرائیل با تداوم عملیاتهای خود در لبنان، مواضع حزبالله را به شدت هدف قرار داده است که منجر به تلفات انسانی بالا و تخریب زیرساختهای راهبردی مانند پل «القاسمیه» شده است. در مقابل، حزبالله اعلام کرده در پاسخ به نقض آتشبس، حملات موشکی خود به شمال اسرائیل را از سر میگیرد. اسرائیل تأکید دارد که عملیات علیه لبنان بخشی از توافق آتشبس با ایران نیست. همزمان، چهرههای ارشد نظامی و سیاسی ایران از جمله فرمانده سپاه قدس و مسئولان پارلمانی، هشدار دادهاند که اگر توافق مطابق نظر «محور مقاومت» پیش نرود، حملات به منافع آمریکا در منطقه از سر گرفته خواهد شد.
تنگه هرمز و بحران انرژی
تنگه هرمز همچنان به عنوان یک کانون بحران مطرح است. در حالی که مقامات تهران از «تثبیت ساختار حقوقی» این تنگه سخن میگویند، مدیرعامل شرکت نفت ابوظبی و بسیاری از کشورهای غربی خواستار بازگشایی کامل و بدون قید و شرط این آبراه برای کشتیرانی آزاد هستند. گزارشها حاکی از آن است که از زمان اعلام آتشبس، تردد نفتکشها در این منطقه همچنان با محدودیت شدید مواجه است که باعث نوسانات شدید در قیمت جهانی نفت و عبور بهای هر بشکه از مرز ۹۸ تا ۱۰۰ دلار شده است.
تحولات داخلی و چهلم رهبر پیشین
مراسم چهلمین روز مرگ علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، با حضور مقامات و حامیان حکومت برگزار شد. سپاه پاسداران در بیانیهای بر تداوم مسیر وی تأکید کرد، اما گزارشها حاکی از اختلافات و شکاف میان حامیان حکومت و بخشهای دولتی است؛ بهطوری که در تجمعات، شعارهای تندی علیه قالیباف به دلیل تن دادن به مذاکرات سر داده شد. همچنین از سلامت مجتبی خامنهای و حضور او در «دفتر کارش» خبر داده شده، هرچند جزئیات دقیقی از محل استقرار او در دسترس نیست.
ارزیابی سنتکام
دریادار برد کوپر، فرمانده سنتکام، عملیاتهای اخیر آمریکا و اسرائیل را یک «شکست نظامی در مقیاس یک نسل» برای جمهوری اسلامی خواند و اعلام کرد که با بیش از ۱۳ هزار حمله، زیرساختهای موشکی، پهپادی و دریایی ایران به طور سیستماتیک منهدم شده است. این در حالی است که مقامات ایرانی همچنان بر حفظ برنامه غنیسازی اورانیوم و عدم عقبنشینی از اصول خود تأکید دارند.