خلاصه کلی
در جریان تشدید تنشهای نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، حملات هدفمند به زیرساختهای استراتژیک، نیروگاههای اتمی و مراکز پتروشیمی ایران به اوج رسید. در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مهلتی ۴۸ ساعته برای توافق یا بازگشایی کامل تنگه هرمز تعیین کرده و هشدار داده است که در صورت عدم تمکین، حملات گستردهتری علیه ایران آغاز خواهد شد.
حملات به مراکز حیاتی و نظامی
صنایع پتروشیمی ماهشهر و بندر امام، شامل شرکتهای فجر انرژی، رجال و امیرکبیر، هدف حملات هوایی قرار گرفتند که منجر به قطع برق و از کار افتادن توربینها شد. همچنین نیروگاه هستهای بوشهر برای چهارمین بار در هفتههای اخیر هدف اصابت پرتابه قرار گرفت که به کشتهشدن یکی از نیروهای حفاظت و آسیب به ساختمانهای جانبی منجر شد. گزارشها حاکی از حملات هوایی گسترده به پایگاههای نظامی در شیراز، ارتفاعات اطراف آن و منطقه مرزی شلمچه است. در پی این حملات، مرز شلمچه توسط عراق مسدود شد.
وضعیت تنگه هرمز و دیپلماسی انرژی
در حالی که حجم انتقال نفت از تنگه هرمز از ۴۴۰ میلیون بشکه در فوریه به ۵۳ میلیون بشکه در مارس کاهش یافته، برخی نفتکشها با خاموش کردن سیستمهای ردیابی یا با هماهنگیهای ویژه، همچنان تردد میکنند. در تحولی بیسابقه، بلومبرگ گزارش داد ایالات متحده تمامی موجودی موشکهای دوربرد رادارگریز JASSM-ER خود را از سایر مناطق جهان خارج و به جبهه جنگ علیه ایران منتقل کرده است. با این حال، تلاشهای میانجیگرانه پاکستان با حمایت ترکیه و عربستان برای برقراری آتشبس ادامه دارد؛ هرچند گزارشها از بنبست در مذاکرات حکایت دارند.
تحولات داخلی و واکنشهای سیاسی
سپاه پاسداران و مقامات ایرانی ضمن تهدید به هدف قرار دادن تمامی سفارتخانههای اسرائیل در منطقه در صورت هرگونه تعرض، مدعی شکار جنگندههای آمریکایی شدهاند، ادعایی که توسط مقامات آمریکایی تأیید نشده است. در داخل ایران، قوه قضاییه دو نفر را به اتهام اقدامات تروریستی اعدام کرد و رئیس قوه قضاییه نسبت به برخورد با «مخلان امنیت» هشدار داد. همزمان، آمریکا اقامت دائم برخی از وابستگان مقامات جمهوری اسلامی را لغو و آنها را بازداشت کرده است.
واکنشهای بینالمللی
نخستوزیر ایتالیا در سفری منطقهای به عربستان و قطر، در حال رایزنی برای تأمین امنیت انرژی و کاهش تنشهاست. در روسیه، رئیس شرکت روساتم نسبت به وقوع حادثه اتمی در بوشهر در پی تخلیه ۱۹۸ نفر از کارکنان روس هشدار داده است. از سوی دیگر، گزارشهایی مبنی بر بازگشت هند به خرید نفت از ایران و تلاش تهران برای استفاده از پرچم «کشورهای دوست» برای عبور از تنگه هرمز در رسانهها بازتاب یافته است.