خلاصه کلی
در جریان تشدید تنشهای نظامی در روز ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، حملات گسترده هوایی به زیرساختهای استراتژیک، مراکز نظامی و صنعتی جمهوری اسلامی در شهرهای مختلف از جمله تهران، کرج، مشهد، اصفهان، خوزستان و کرمانشاه صورت گرفت. این درگیریها با واکنشهای تند بینالمللی و هشدار دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر لزوم تن دادن ایران به توافق یا رویارویی با پیامدهای سنگینتر همراه بوده است.
حملات نظامی و خسارات زیرساختی
در پی حملات هوایی گسترده در روز پنجشنبه، پل «بی۱» در کرج هدف اصابت موشک قرار گرفت که منجر به تخریب این سازه و کشته شدن دستکم دو نفر شد. همچنین مجتمعهای عظیم فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان در پی حملات هوایی دچار آسیبهای اساسی شده و تولید خود را متوقف کردند. انستیتو پاستور تهران نیز هدف حمله قرار گرفته و آسیب جدی دید. گزارشها حاکی از شنیده شدن صدای انفجار در شهرهای متعدد از جمله مشهد، تربتحیدریه، آبادان و قشم است که در برخی موارد مراکز سوخترسانی را هدف قرار دادهاند. ارتش اسرائیل اعلام کرد که مکرم عظیمی، فرمانده یگان موشکی در غرب ایران، و جمشید اسحاقی، فرمانده قرارگاه نفت، را از پای درآورده است. همچنین خبر کشته شدن محمدعلی فتحعلیزاده، فرمانده یگان فاتحین سپاه، گزارش شده است.
بحران تنگه هرمز و دیپلماسی بینالمللی
امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز محور اصلی نشستهای اضطراری جهانی است. دولت بحرین از ارائه قطعنامهای برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در شورای امنیت خبر داده، اما چین با استفاده از حق وتو، با هرگونه مجوز برای استفاده از زور مخالفت کرده است. در مقابل، مقامات ایران از جمله کاظم غریبآبادی از تدوین پروتکولی با عمان برای نظارت بر تردد در تنگه خبر دادهاند. در همین حال، گروه ۷ و کشورهای خلیج فارس برای بررسی وضعیت امنیت انرژی نشستهای اضطراری برگزار میکنند و گزارشهایی از بررسی مسیرهای زمینی برای دور زدن تنگه هرمز توسط کشورهای عربی منتشر شده است.
واکنشهای سیاسی و دیپلماتیک
دونالد ترامپ با تهدید ایران به «بازگشت به عصر حجر» و ابراز بیاطلاعی ارتش اسرائیل از برخی حملات خاص، فشار بر تهران را افزایش داده است. در واکنش، مقامات جمهوری اسلامی از جمله قالیباف و فرماندهان سپاه، این تهدیدها را «توهمات هالیوودی» خوانده و بر آمادگی نظامی تاکید کردهاند. آرژانتین نیز در اقدامی دیپلماتیک، کاردار ایران را اخراج کرد. روسیه در همین حال خواستار خویشتنداری طرفین و تخلیه کارکنان خود از نیروگاه بوشهر شده است.
وضعیت داخلی ایران
همزمان با ادامه قطعی سراسری اینترنت برای سیوچهارمین روز، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از اعدام پنج معترض مرتبط با پرونده آتشسوزی پایگاه بسیج در تهران خبر داد. همچنین تصاویری از سرکوب داخلی و حضور نیروهای امنیتی در اماکن عمومی و نیز شعارهای ضدحکومتی در نقاطی از کشور منتشر شده است. بازارها نیز واکنش شدیدی به تحولات نشان دادهاند؛ بهگونهای که بهای نفت به دلیل نگرانی از اختلال در عرضه، جهشی ۶ تا ۷ درصدی را تجربه کرد.