خلاصه کلی
در جریان ۱۲ ساعت گذشته، عملیات نظامی گسترده موسوم به «خشم حماسی» توسط ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی با شدت ادامه یافته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در سخنرانی اخیر خود ضمن اعلام تداوم عملیات برای ۲ تا ۳ هفته آینده، تأکید کرد که هدف آمریکا نابودی زیرساختهای نظامی و تسلیحاتی ایران است و هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق، این کشور را به «عصر حجر» بازخواهد گرداند. وی با اشاره به اینکه بخش بزرگی از نیروی هوایی، دریایی و فرماندهی سپاه پاسداران منهدم شده، مدعی شد که ساختار پیشین حکومت ایران عملاً از هم پاشیده است.
تحولات نظامی و حملات گسترده
بامداد پنجشنبه ۱۳ فروردین، گزارشهای متعددی از حملات هوایی به نقاط استراتژیک در سراسر ایران منتشر شد. این حملات شامل انفجارهایی در تهران (وردآورد و اقدسیه)، کرج (گوهردشت و فردیس)، قشم (اسکله بهمن)، چابهار (اسکله کلانتری)، اصفهان (فرش اصفهان و شاهینشهر)، شیراز، دزفول، اهواز، یزد و استانهای لرستان و اردبیل بوده است. سنتکام گزارش داد که در ماه اخیر بیش از ۱۲ هزار هدف نظامی از جمله مراکز فرماندهی، سامانههای پدافندی و بیش از ۱۵۵ شناور سپاه پاسداران منهدم شدهاند. در مقابل، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا ضمن تهدید ائتلاف، مدعی انجام حملاتی علیه نیروهای آمریکایی در امارات شده است که این ادعا توسط مقامات رسمی تایید نشده است.
دیپلماسی و تلاشهای پشتپرده
در حالی که گزارشهای منابع اطلاعاتی نشان میدهد جمهوری اسلامی تمایلی به مذاکره ندارد و خود را در موقعیت برتر میبیند، برخی خبرها از تلاشهای دیپلماتیک با واسطهگری پاکستان حکایت دارند. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در تماس با میانجیها شروطی را برای آتشبس مطرح کرده است. همچنین گزارش شده که کمال خرازی از چهرههای نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی در حملات اخیر مجروح شده و همسر وی جان باخته است؛ گفته میشود او در حال هماهنگی برای دیدارهای احتمالی دیپلماتیک بوده است. در همین حال، مقامات آمریکایی به میانجیها اطمینان دادهاند که عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف در لیست اهداف نظامی نیستند.
وضعیت داخلی و واکنشهای بینالمللی
دونالد ترامپ با انتقاد از متحدان آسیایی و ناتو، از آنها خواست در تأمین امنیت تنگه هرمز مسئولیتپذیرتر باشند. همزمان، گزارشهای حقوق بشری از سرکوب شهروندانی که از مناطق بمباران شده فیلمبرداری کردهاند و صدور احکام سنگین اعدام خبر میدهند. شاهزاده رضا پهلوی نیز از «تاریکی دیجیتال» و قطع اینترنت برای مردم ایران انتقاد کرد. در عرصه بینالملل، امارات متحده عربی در تماس با واشینگتن بر امنیت زیرساختهای منطقهای تأکید کرده و همزمان با این تنشها، ایالات متحده مأموریت فضایی «آرتمیس ۲» را به عنوان نمادی از برتری فناورانه خود آغاز کرده است. سفارت آمریکا در بغداد نیز نسبت به احتمال حملات شبهنظامیان وابسته به ایران هشدار داده است.