ایران شروط تازه‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح کرد

مقامات حکومت ایران در عین اعلام پیشرفت در مذاکرات ایران و عمان درباره تعیین مسیر کشتی‌ها در تنگه هرمز روز شنبه، ۱۷ مردادماه، شرط‌های تازه و گسترده‌ای را برای باز شدن این آبراه مطرح کردند.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، روز شنبه گفت تا زمانی که آمریکا به گفتۀ او «رفتارش را تصحیح نکند، تنگه هرمز باز نخواهد شد» و تأکید کرد این شورا «چه در جنگ و چه در مذاکره» از این موضع کوتاه نخواهد آمد.
او شش شرط را برای بازگشایی تنگه مطرح کرد که از جمله شامل پایان جنگ و حملات آمریکا به ایران و متحدان جمهوری اسلامی در لبنان، فلسطین، یمن و عراق، رفع محاصره دریایی، خروج نیروهای نظامی آمریکا از پیرامون ایران، پرداخت کامل خسارت‌های جنگ، لغو تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران است. ذوالقدر همچنین خواستار پایان تهدیدهای آمریکا علیه ایران شد.
ساعاتی پیش از آن نیز سخنگوی سپاه پاسداران اعلام کرده بود که بازگشایی تنگه هرمز اساساً «ارتباطی به مذاکرات ایران و عمان ندارد» و تنها در صورتی انجام خواهد شد که آمریکا «شرایط ایران» را به‌طور کامل بپذیرد.
شرایط شورای امنیت ملی ایران با یادداشت تفاهم با آمریکا چه تفاوتی دارد؟
انتشار شش شرط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، چشم‌انداز بازگشایی این تنگه در کوتاه‌مدت را در ابهام بیشتری فرو برد.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، گفت که این شورا چه در جنگ و چه در مذاکره «هرگز کوتاه نخواهد آمد.»
شورای عالی امنیت ملی ایران زبان صریح‌تری در مقایسه با تفاهمنامه با آمریکا به کار بسته است.
در یک مقایسه سریع با یادداشت تفاهم، ایران این بار به شکلی صریح خواستار پرداخت «بی‌کم و کاست خسارت‌های دو جنگ» شده است، موضوعی که در نص یادداشت تفاهم‌ دیده نمی‌شد.
پذیرش آمریکا تقریبا ناممکن است چرا که آن کشور را در موضع «متجاوز» قرار می‌دهد و به زبان سیاسی هم به «شکست» تعبیر می‌شود. در عین حال، پرداخت غرامت، تبعات حقوقی دیگری هم به‌عنوان آغازگر جنگ و همچنین اقدامات غیرقانونی بین‌المللی دارد.
این در حالی است که دونالد ترامپ گفته بود که خسارات حملات ایران را از پول‌های بلوکه شده ایران می‌گیرد. این موضع آمریکا عملا نفی ششمین شرط ایران برای آزادسازی تمامی‌ دارایی‌هایی‌هایش است.
شرط دوم ایران هم اگرچه به بند نخست یادداشت تفاهم می‌ماند، با یک تفاوت بنیادین. در تفاهمنامه دو کشور تنها از پایان دائمی تخاصم در ایران و لبنان نام برده شده بود. این بار اما جمهوری اسلامی خواستار پایان دائمی جنگ در «فلسطین، یمن و عراق» هم شده است.
به نظر می‌رسد شش شرط ایران نه موضوع مذاکره که موضع این کشور است.
پیش از این، اگرچه مقام‌های ایران اعلام کرده بودند که توافق با عمان به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست اما رئیس‌جمهور و مقام‌های وزارت خارجه تا حدی این موضوع را به بازگشت آمریکا به تفاهمنامه و تعهد عدم نقض آن مشروط کرده بودند.
حالا به نظر می‌رسد شورای عالی امنیت ملی مطالبات را افزایش داده است، اقدامی که حتی اگر با هدف فشار بر آمریکا و امتیازگیری در مذاکرات باشد، مخاطرات خود را دارد و مشخص نیست که واکنش آمریکا چه خواهد بود.
📡