الگوی «پروژه سفایر» و سناریوی احتمالی خروج اورانیوم ایران

♦️درحالی که انتشار گزارش‌های تایید نشده درباره برنامه احتمالی آمریکا برای خارج کردن ذخایر اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا از ایران ادامه دارد، یک سابقه تاریخی برای مداخله آمریکا و جامعه بین‌المللی جهت ایمن‌سازی مواد هسته‌ای رهاشده وجود دارد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده با روسیه همکاری کرد تا در قالب «پروژه سفایر» مواد هسته‌ای قزاقستان را ایمن کند.
در سال ۱۹۹۴، آمریکا یک عملیات مخفیانه را برای انتقال ۶۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا (HEU) از اولبا در قزاقستان به تأسیسات Y-12 در اوک‌ریج، تنسی آغاز کرد. برای این عملیات که «پروژه سفایر» نام داشت، ماه‌ها برنامه‌ریزی شد . از ۸ اکتبر تا ۲۱ نوامبر ۱۹۹۴، ایالات متحده موفق شد ۶۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا را از اولبا منتقل کند. این پروژه به ۳ هواپیمای باری سی-۵، تعداد ۴۴۸ کانتینر حمل‌ونقل نوع «6M» و ۵۶ وسیله مهار بار نیاز داشت. مواد هسته‌ای قزاقستان در اشکال مختلفی ذخیره شده بودند، از جمله قطعات فلزی اورانیوم، قرص‌های اکسید اورانیوم، میله‌های آلیاژی سوخت، بلوک‌های گرافیتی آلوده به اورانیوم و سایر محصولات فرآیندهای تولید اورانیوم.
به گزارش مرکز مطالعات بین‌الملل و استراتژیک، البته برخلاف قزاقستان، ایران در حال حاضر یک منطقه جنگی است. انجام عملیاتی در اصفهان در محیطی درگیر و پرتنش صورت می‌گیرد. پروژه سفایر با حمایت کشور میزبان، قزاقستان، و با مجوز روسیه برای انتقال مواد انجام شد. اما در ایران، یک عملیات برای توقیف ذخایر هسته‌ای کاملا متفاوت خواهد بود. نفوذ به تأسیسات زیرزمینی ایران زمان‌بر است و نیاز به ایجاد محیط‌های امنیتی در اطراف هر سایت دارد.
با این حال، برخی ویژگی‌های خاص ممکن است احتمال موفقیت چنین عملیاتی را افزایش دهند. روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده که تمام ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا در زمان انتقال به اصفهان به شکل گازی نگهداری می‌شد. این در حالی است که پروژه سفایر با انواع مختلفی از ترکیبات شیمیایی اورانیوم سروکار داشت. گاز یواف-۶ UF6 طبق استاندارد بین‌المللی ISO 7195:2020 حمل می‌شود. اگر این گزارش درست باشد، مواد هسته‌ای ایران احتمالا در سیلندرهایی تقریبا به اندازه مخازن گاز پروپان نگهداری می‌شوند. این موضوع می‌تواند دستیابی به اورانیوم را آسان‌تر کند، زیرا از قبل برای حمل بسته‌بندی شده و تنها در یک شکل شیمیایی قرار دارد.
@indypersian